Tribus Chrysomelini
Genus Oreina Chevrolat in Dejean, 1836
zie ook Schmitt & Rönn (2011):
http://www.pensoft.net/J_FILES/1/articles/1798/export.php_files/ZooKeys-157-131-g011.jpg
subgenus Allorina
Weise, 1902
Oreina coerulea (Olivier,
1790)
= tristis auct. non (Fabricius,
1792)
=
rugulosa (Suffrian, 1851
non Gebler, 1841)
Blauwe
berggoudhaan
|
Volgens een stamboom van Dobler et al. (1996) is Oreina coerulea primitief. Zij leggen eieren, terwijl de meer ontwikkelde soorten levendbarend zijn.
Oreina coerulea is in heel Midden-Europa zeldzaam en is al vóór 1900 achteruitgegaan. In het midden Europese bestand CHRYFAUN minder dan 10 records (Schmitt & Rönn 2011). Meest noordelijke vondsten zijn geweest in Karelië, in Finland (Weise, 1893) , maar niet meer op genomen Atlas of the Beetles of Finland 2010. En in de omgeving van Mga (Sint Petersburg) (Lobanov, 2000). Tot in het Oeral-gebergte en daarmee één van de meest oostelijke soorten, nog gevonden in 1998 (Gus’kova 2010). Horion (1969) noemt diverse Duitse gebergten (o.m. in Neder-Saksen en op de Holzberg langs de Weser); in zuidelijke Duitsland in Baden en Württemberg na 1950 14 vondsten, o.m. nabij Stuttgart (Frank & Konzelmann, 2003). In België uitgestorven (<1876). Vroeger in geheel Noord-Frankrijk (Normandië, Calais, Lille en de Vogezen), tegenwoordig echter zeer zeldzaam. Nog in 1970 aanwezig in enkele bossen ten noorden van Parijs (Bergeal & Doguet, 1992). In Callot & Matter (2003) melden deze berggoudhaan samen met Chrysolina fuliginosa (Olivier, 1807) uit Marmoutier in de Vogezen op 20-V-1989. In Denemarken zeer zeldzaam en sterk afgenomen, maar recent nog gevonden (Hansen, 1996 en Gønget, 2007). Op 9 november 2011 bij GBIF 5 records uit Denemarken 1x, Duitsland 2x en Polen 1x. |
|
Distribution and Phenology |
![]() |
|
![]() |
|
![]() |
| |||
![]() |
|
![]() |
|
|
BONTEMS, C., 1981. Les espèces de Linné et Fabricius du genre Oreina. Nouv. Rev. Ent. 11: 93-109. BONTEMS, C., 1984. Les Allorina de France et les régions limitrophes. Nouv. Rev. Ent. (N.S.) 1: 179-201. BONTEMS, C., 1991. Les Oreina de G.A. Olivier. Bull. Soc. ent. Fr. 95: 311-326 + 97: 338. BONTEMS, C., 2001. Les Oreina de Sibérie. Bull. Soc. ent. Fr. 106 : 65-77.
BONTEMS,
C., 2004. Le
statut de Chrysomela sumptuosa Redtenbacher. .Bull. Soc. ent. Fr.
109: 193-195.
BECHYNÉ,
J., 1958. Über die taxonomische Valenz der Namen von Oreina s.str. Bull.
Soc. Ent. Suisse 31: 79-95. BERGEAL, M. & S. DOGUET, 1992. Catalogue des Coléoptères Chrysomelidae de l'Ile-de-France. Bull. Liaison ACOREP suppl. 1-78. Borowiec, L., 2004. Oreina Chevrolat, 1837. List of species: 20 (species with colour photos marked with an asterisk *). [culex.biol.uni.wroc.pl/cassidae/ European%20Chrysomelidae/oreina.htm]. BOURDONNÉ, J.-C., 1985. Une nouvelle Oreina de France. Nouv. Rev. Ent. (N.S.) 2: 392. BOURDONNÉ, J.-C., 1987. Désignation du Lectotype de Chrysomela melancholica Heer, 1845. Nouv. Rev. Ent. (N.S.) 4: 210. BOURDONNÉ, J.-C., 1988. Note sur les deux Chrysomela coerulea d'Olivier. Entomologiste 44: 5-15. BOURDONNÉ, J.-C., 2007. Opinion: the waltz of the species. Chrysomela 48: 10-11. Callot, H.J. & J. Matter, 2003. Cataloque et atlas Coléopteres d'Alsace, tome 13 Chrysomelidae. Societe Alsacienne d'Entomologie, Musee Zoologique de l'Universite et de la ville de Strasbourg. 1-135. CHAPMAN, T.A. 1903. A contribution to the life history of Orina tristis. Trans. ent. soc. London 39: 245-261. DACCORDI, M., 1976. Le specie Appenniniche del genere Oreina. Boll. Mus. Civ. St. Nat. Verona 3: 379-411. DACCORDI, M., 1994. Notes for phylogenetic study of Chrysomelinae, with descriptions of new taxa and a list of all the known genera. |
In D.G. Furth (ed.) Proceedings 3rd international Symposium on the Chrysomelidae Beijing, 1992. pag. 60-84. Backhuys, Leiden. DOBLER, S.; P. MARDULYN; J.M. PASTEELS & M. ROWELL-RAHIER, 1996. Host-plants switches and the evolution of chemical defense and life history in the leaf beetle genus Oreina. Evolution 50: 2373-2386. Gønget, H., 2007. Blå glansbladbille Oreina caerulea. Fagdatacenter for Biodiversitet og Terrestrisk Natur. Danish Red Data Book, 2007. NERI/DMU, University of Aarhus, Denmark. [www2.dmu.dk]. GRUEV, B.A., 1979. Chrysomelidae Jugoslawiens. Dtsch. Ent. Z. (N.F.) 26: 113-152. HÄNEL, K., 1937. Katalog der Chrysochloa-Arten. Kol. Runds. 23: 25-34. JOLIVET, P.H.; M.L. COX & E. PETITPIERRE (eds), 1994. Novel aspects of the biology of Chrysomelidae. 1-582. Kluwer Academic Publishers Dordrecht. Jørum, P.; S. Kristensen, V. Mahler, O. Martin, M. Holmen & H. Gønget, 1997. Rødliste 1997 over planter og dyr i Danmark. [OLD VERSION OFF LINE]. Frank, J. & E. Konzelmann, 2003. Die Käfer Baden-Württembergs 1950-2000. Landesanstalt für Umweltschutz Baden-Württemberg (LfU), Naturschutz-Praxis Artenschutz 6: 1-521. KÖHLER, F. & B. KLAUSNITZER (eds), 1998. Verzeichnis der Käfer Deutschlands. Ent. Nach. Ber. suppl. 4: 1- 185. zie ook www.koleopterologie.de KÜHNELT, M., 1984. Monographie der Blattkäfergattung Chrysochloa. Sitzungber. Österr. Akad. Wiss. Math.-Nat.wiss. Kl. 193: 171-287. KIPPENBERG, H., 1994. Chrysomelidae. In: Die Käfer Mitteleuropas 14 (Lohse, G.A. & W.H. Lucht eds): 17-87. Goecke & Evers, Krefeld. WARCHALOWSKI, A., 1974. Wystepowanie podhalanki Chrysochloa rugulosa (Suffrian, 1851) na obszarze Polski i Europy. Przeglad Zoologiczny 18: 115-118.. WARCHALOWSKI, A., 2003. Chrysomelidae: the leaf-beetles of Europe and the Mediterranean area. 1-600, 56 plates. Natura optima dux Foundation, Warszawa. |
|
Het genus Oreina komt met 25 soorten voor in de meeste gebergten van Europa, tenminste gerekend vóór Löbl & Smetana (2010). Waarschijnlijk zijn vele soorten bedreigd. Buiten Europa heeft Oreina nog 2 soorten in Siberië en Centraal-Azië (Siberian Zoological Museum Novosibrisk) en mogelijk in ook Afrika. Volgens Daccordi (1994) zou namelijk de Afrikaanse Liomela splendida Weise 1912 ook tot dit genus behoren. Uit Groot-Brittannië alleen bekend van een Tertiair fossiel (Santiago-Blay, 1994 in Jolivet).
Tegenwoordig vooral aan te treffen in of nabij bergbossen tot in de hoog alpiene zone. Zomers heb ik hen in de zon meermaals in groepjes aangetroffen, zelfs tussen de eveneens fraai metaalkleurige Goudhanen van een ander genus (Chrysolina). De functie van al die kleur is veelzijdig. Enerzijds kan het dekschild als zonnefilter werken om de afweerstof van de voedselplant niet te activeren, en anderzijds kan het best zijn dat de relatie plant-dier meer is dan alleen eten en gegeten worden, bijvoorbeeld sexueel. ik zou was eens willen onderzoeken of planten met nep-goudhanen meer nakomelingen krijgen dan zonder, maar dit reikt verder dan 't internet, alhoewel in een fraaie foto vond van Chrysolina americana: García (2007). Garcia noemt zijn foto een "críptica", maar waarom zou je hoog in een bloeiende plant in de zon gaan zitten? Blauw is zeldzaam in de natuur en er moeten bestuivers worden gelokt, de kever verschuilt zich niet in de kleur, maar versterkt de pogingen van de plant. Heel subtiel door selectief wel en niet op te vallen. Vergelijk ook de foto van een Chrysolina in de Wageningse Bovenpolder, 13-VIII-2010, John Bouwmans (waarneming.nl-1468422).
"The flowers of angiosperms are renowned for their high degree of diversity of form. Darwin (1862) was amongst the first to demonstrate the significance of variation in floral design in ensuring successful pollination. Indeed the interactions between floral design and the diversity of insect pollinators are regarded as a classical example of co-evolution which was in part responsible for the adaptive radiation that occurred in both these groups following the end of the Cretaceous (Richards, 1997). Almost every element of the design of flowers has been extensively researched (Proctor et al., 1996) and demonstrated to be important in attracting pollinators." Warren, J. & P. James, 2008. Do flowers wave to attract pollinators? A case study with Silene maritima. J. Evol. Biol. 21: 1024–1029.
Terug naar de opsomming van kenmerken. Oorspronkelijk eierenleggend op Composieten (Asteraceae), als in het subgenus Chrysochloa Hope, 1840. En later vivipaar op Schermbloemen (Apiaceae), zoals in het subgenus Oreina s.str. (Dobler et al., 1996). Bij ovoparie worden de eieren op de plant gelegd; bij ovoviviparie komen de eieren in het vrouwtje uit en worden vlak daarna als larven afgezet op de waarplant; hetzelfde geldt voor viviparie, maar daarbij worden de ontwikkelende eieren (embryo's) ook nog gevoed in het vrouwtje. De meer ontwikkelde soorten, als O.(Oreina) speciosa (Linné, 1767) verdedigen zich met zelfgemaakte afweerstoffen (steroïd-glycosiden). De primitievere soorten, zoals O. (Chrysochloa) cacaliae (Schrank, 1785) gebruikt 'slechts' de giftige alkaloïden (afweerstoffen van Senecioneae) van de voedselplant. De kevers scheiden deze of de versterkte afweerstof uit met klieren aan de zijde van hun lichaam. Eenvoudig te kweken op de inheemse vertegenwoordigers uit de betreffende familie, als Hoefblad of Fluitenkruid.
Université de Neuchâtel, Switserland
|
|
na vele de catalogi, monografiën e.d. wederom een lijst tot de palearctische catalogus af is.
Deze lijst is uit 2003-2009 en nog niet vergeleken met
Kippenberg, H., 2010. Chrysomelidae 390-443. In: I. Löbl & A. Smetana (eds.), 2010. Catalogue of the Palaearctic Coleoptera 6. Chrysomeloidea. Apollo Books, Stenstrup. 924 p. Genus Oreina Chevrolat in Dejean, 1836 subgenus Oreina s.str. =Romalorina Weise, 1906 O. alpestris (Schummel, 1844) =C. polymorpha Kraatz, 1880 =C. variabilis Weise, 1883 =C. marsicana Luigioni, 1933 zie Fauna Europaea Service O. speciosa (Linné, 1767) =C. gloriosa auct. non Fabricius, 1781 =C. vittigera Suffrian, 1851 O. ganglbaueri (Jakob, 1953) =C. auberi David, 1954 O. liturata (Scopoli, 1763) O. gloriosa (Fabricius, 1781) =C. vittigera auct. non. Suffrian, 1851 O. bifrons (Fabricius, 1792) =C. heterocera Reitter, 1917 O. sulcata (Gebler 1823) = C. basilea Gebler 1823 O. viridis (Duftschmid, 1825) subgenus Allorina Weise, 1902 O. bidentata Bontems, 1981 =C. tristis auct. non Fabricius, 1792 O. canavesei Bontems, 1984 O. collucens (Daniel, 1903) =C. luctuosa Olivier, 1807 (sensu Bourdonné, 2007) O. coerulea (Olivier, 1790) C. coerulea De Villers, 1789 (suppressed Bourdonné, 2007) =C. tristis auct. non Fabricius, 1792 =C. rugulosa Suffrian, 1851 non Gebler, 1841 =C. regulosa auct. subgenus Chrysochloa Hope, 1840 =Alpaeixena Motschulsky, 1860 O. fairmairiana (Des Gozis, 1882) =C. splendidula Fairmaire, 1865 non Fabricius, 1801 O. cacaliae (Schrank, 1785) =C. tristis Fabricius, 1792 =C. sumptuosa Redtenbacher, 1849 O. specciosissima (Scopoli, 1763) =C. perinii Jakob, 1953 O. genei (Suffrian, 1851) =C. elegans Aragona, 1830 non Olivier 1807 O. elongata (Suffrian, 1851) O. redikorzevi (Jacobson, 1925) subgenus Frigidorina Kühnelt, 1984 O. frigida (Weise, 1883) subgenus Intricatorina Kühnelt, 1984 O. intricata (Germar, 1824) subgenus Protorina Weise, 1894 O. melancholica (Heer, 1845) =C. melanocephala Duftschmid, 1825 non De Geer 1775 O. peirolerii (Bassi, 1834) O. pennina (Binaghi, 1938) O. plagiata (Suffrian, 1861) =C. retenta Weise, 1894 O. sibylla (Binaghi, 1938) O. ludovicae (Mulsant, 1854) subgenus Virgulatorina Kühnelt, 1984 =Hyporeina Bourdonné & Doguet, 1986 O. virgulata (Germar, 1824) |
|
18 januari 2012 |
De Nederlandse Goudhaantjes
This site is online since 2003