De Bangkok Biking Belevenis

HET CLICHÉ‚ WIL DAT FIETSEN IN DE VRIJE NATUUR GESCHIEDT, LIEFST MET TJILPENDE VOGELTJES LANGS DE WATERKANT. EN EEN ANDER VOOROORDEEL BESTEMPELT BANGKOK ALS ÉÉN GROTE, LAWAAIIGE EN STINKENDE VERKEERSOPSTOPPING. IN DE VERZAMELDE FIETSLITERATUUR WORDT DE AZIATISCHE MILJOENENSTAD DAN OOK NIET ALS EEN FAVORIETE FIETSBESTEMMING VERMELD. TOCH KUN JE IN DEZE ZINDERENDE METROPOOL EEN FABULEUS FIETSAVONTUUR BELEVEN. NEDERLANDER EN BANGKOK-BIKER CO VAN KESSEL LAAT JE HET BESTE VAN DEZE STAD ZIEN. OP DE FIETS.

Negentien jaar geleden verruilde Jacobus van Kessel ons kikkerland voor de hoofdstad van het tropische Thailand. Geheel in de traditie van de Nederlandse ontdekkingsreizigers maakte hij zich in korte tijd de leef- en eetgewoonten in dit land eigen. Dus altijd vriendelijk zijn tegen bijna iedereen en Kaeng Kari Kai (kipgerecht) met stokjes eten in plaats van Hollandse stampot met mes en vork. Eén oer-Hollandse gewoonte weigerde hij echter op te geven: er op uit trekken met de fiets. En zo kwam het dat hij Bangkok geheel vanuit het fietszadel als een vreemd land verkende. In zijn vrije tijd en op een heuse Gazelle 'ontdekte' hij straat na straat van deze wereldstad en bracht hij honderden kilometers en duizenden geheime plekjes in kaart. Stuk voor stuk plekken waar je als toerist nooit aan toe zult komen en daarom biedt Co belangstellenden de mogelijkheid voor een paar tientjes de Bangkok Biking Belevenis aan den lijve ervaren. Zijn motto luidt: 'Waar de brommer stopt, fietsen wij door.' Een verslag.

BLIJF VAN JE FIETSBEL AF, DAT VERSTOORT DE RUST

Met drie anderen meld ik me op het afgesproken tijdstip bij zijn flat. Ik heb mijn eigen fiets meegenomen, maar dat blijkt geen absolute noodzaak; voor alle deelnemers zijn stoere mountainbikes beschikbaar. Vooraf aan het vertrek declameert Co nog even de belangrijkste regels van het ABC-genootschap (zie kader). 'De gids rijdt immer voorop, haal 'm dus nooit in.' Hij kijkt iedereen doordringend aan om de ernst van deze regel te onderstrepen en vervolgt: 'Blijf onder alle omstandigheden van je fietsbel af, dat verstoort de rust.' Hij zegt het zonder een spier in zijn gezicht te vertrekken. De kersverse ploeg hoort de laatste instructie vol ongeloof aan. De rust verstoren in Bangkok? Kan dat dan? Maar iedereen is zuinig met z'n energie - het is 36' C - en ziet er vanaf om opheldering te vragen.

We zijn weg. In een rustig tempo fietsen we langs hoge, luxe woontorens, het woonideaal van de Thaise middenklasse die voor een groot deel haar welstand op krediet heeft gekocht en zich thans met een enorme crisis geconfronteerd ziet. Peuters en kleuters - te jong om de zorgen te delen - vermaken zich rondom het zwembad dat bij de flat hoort, terwijl kindermeisjes een oogje in het zeil houden. Bij een houten deur in een blinde muur hangt de gids plotsklaps vol in de remmen. Hij stapt van z'n fiets, duwt de deur open en verdwijnt door het gat. Wij er achteraan waarna we wederom bij een woonblok komen, maar dan eentje met aanzienlijk minder allure. Hier geen tennisbaan, zwembad of kokosbomen, maar grauw beton. En het enige water waar de kinderen mee kunnen spelen is afvalwater, dat open en bloot via de goot wegloopt. Behalve kinderen ook veel volwassenen op straat. Ontspannen praten ze wat met elkaar in een dun reepje schaduw, repareren met z'n drieën een Toyota pick up truck, modelleren een Boeddha-beeld of sorteren rode pepers. De meeste appartementen op de begane grond zijn ingericht als winkel, restaurant of handwerkplaats. Wonen en werken gaan hier vloeiend in elkaar over: op twee meter afstand van het echtelijk bed spuwt een originele Heidelberg drukpers verse geboortekaartjes uit. Een drukkerij in een woonhuis, of een woonhuis in een drukkerij. Het is maar hoe je het bekijkt. Van de verkeersdrukte, die in Bangkok zo onvermijdelijk lijkt, geen spoor. Er is geen herrie, laat staan verkeer. Of het moet de enkele brommer zijn die wat goederen afhaalt.

EEN HAGELWITTE MERCEDES STAAT MET ZIJN NEUS IN EEN BERG AFVAL GEPARKEERD

Drie blokken en misschien wel zestig handwerkbedrijfjes verder maakt onze voorman een scherpe bocht naar links en duikt een straatje in van amper twee meter breed. Nog meer mensen nog meer nijverheid. De geur van stoffen, verf, fruit en leer wisselen elkaar af. Halverwege wordt het straatje vrijwel gebarricadeerd door een restaurant ter grootte van twee pannen op een gasstel, drie stoelen en een tafeltje. Behoedzaam - maar nog altijd in het zadel - manoeuvreert het gezelschap zich langs de inventaris. De kokkin lacht ons vriendelijk toe. Een prima plek om even te pauzeren, maar de gids negeert de wens om te stoppen, 'We zijn nog maar net begonnen.'  Opnieuw wordt er veel van onze stuurkunst gevraagd; we kruisen een modderig, braak liggend terrein. 'Hier stonden vorige week nog tientallen krakkemikkige huisjes van hout en golfplaten. Een bulldozer heeft ze aan de kant geschoven voor de bouw van de zoveelste kantoortoren. Ik schat dat zo'n honderd gezinnen hier een woning hadden, maar omdat het illegale bouwwerken waren, ging alles zonder al te veel woorden tegen de vlakte,' licht Co toe. 'Tot voor kort was lege kantoorruimte een onbekend verschijnsel. De vraag was zo groot, dat de projectontwikkelaars het amper bij konden houden. Met name Japan investeerde miljarden dollars in Bangkok, wegens haar strategische ligging in Zuid Oost-Azië.' Om ons heen priemen tientallen hypermoderne wolkenkrabbers de lucht in. Ondanks de economische crisis is er geen enkel barstje te bespeuren in de witte muren of het glimmende glas. Een hagelwitte Mercedes staat met zijn neus in een berg afval geparkeerd.
Nog meer woonblokken en smalle straatjes. We fietsen nu in de wijk waarvan vrijwel alle bewoners het geld verdienen met de fabricage van schoenen. Hele families zijn bezig met het snijden, rijgen en lijmen van leer en plastic. Vuilnismannen hebben zich hier in geen jaren laten zien: de straatjes liggen bezaaid met duizenden lapjes leer waar een linker of rechter zool is uitgeknipt. Hoogpolig, geluidisolerend tapijt ontrolt zich voor onze fietsbanden en vrijwel onhoorbaar vervolgen wij onze ontdekkingsreis.
Plotseling knallen we tegen een muur van geluid op: de Rama IV, een 8-baans weg die permanent verstopt zit. 'Hier moeten we over heen, goed opletten dus,' waarschuwt onze gids ten overvloede. Eerst rijden we een stukje tegen het verkeer in en zodra de verkeerslichten op rood springen, en de wachtende auto's en brommers langzaam in een blauwe walm verdwijnen, spurten we zonder te schakelen naar de overkant.

HET IS ALSOF ER ELK MOMENT EEN BUFFALO UIT HET RIET TEVOORSCHIJN KAN KOMEN

De nevel is weer opgetrokken, we rijden over een groente- en fruitmarkt die zo groot is dat het lijkt alsof heel Bangkok hier zijn pepers, mango's en kool inkoopt. Er is nauwelijks ruimte om te lopen, desalniettemin maakt iedereen ruim baan voor het mini-peloton fietsers. Aan het eind van de markt stuiten we op een uit de gratie geraakte spoorlijn, die we volgen tot we bij een restaurant op wielen aankomen, dat zich 'tussen de rails' heeft gevestigd. Hier mogen we ons eindelijk laven aan een fris colaatje en een kostelijk noodle soepje.
Na de break fietsen we verder langs de spoorstaven die tot ieders verbazing eindigt in de woonkamer van een zelfgetimmerd huisje. De ruimte tussen de rails is zorgvuldig opgevuld met houten planken als ware het parketvloer. Daarbovenop een wieg die de bewoonster laat schommelen middels een touwtje, dat om haar grote teen zit. En omdat we even moeten wachten op een boot, maken we een kletspraatje met haar. Co overbrugt geroutineerd de taalbarrière.
Een smal bootje, een 'long tailer', aangedreven door een twaalfklepper uit een vrachtwagen, brengt ons naar de overkant van de rivier de Chao Praya, de grote rivier die dwars door Bangkok loopt. Waar wij oversteken maakt de rivier een enorme bocht. De kromming is zo groot, dat het gebied aan de overkant als een soort schiereiland ingeklemd ligt. Hierdoor is het gebied, dat vrijwel alleen per boot bereikbaar is, eeuwen lang vergeten door de stedenbouwers. Gevolg: op steenworp afstand van het zakencentrum ligt een jungle van kokospalmen en bananenbomen, genaamd 'Klong Toey', de groene long van Bangkok. Midden in de stad gaan we op safari door honderden hectaren moerasachtig groen. Alsof er elk moment een buffalo uit het riet tevoorschijn kan
komen. Er zijn geen wegen, alleen smalle stroken beton van anderhalve meter breed op palen, die het gebied begaanbaar maken.
Een ander smal bootje brengt ons weer naar de overkant. Terug in de wirwar van steegjes en straatjes. We fietsen langs nog meer ateliers, winkeltjes en markten, evenals een hotel dat je per uur kunt boeken. Automobilisten met een slecht geweten kunnen hier hun auto achter manshoge schuttingen parkeren. Tien meter verderop is het weer een reusachtige tempel, die onze aandacht vraagt. Het fietsen kost niet zo veel moeite, maar door de overdosis indrukken slaat na twee uur de vermoeidheid ongenaakbaar toe. Gelukkig is de thuisbasis nabij en na een halve liter Singha bier is de totale knock out een feit. Bangkok Biking, een belevenis.

Algemene informatie

Amazing Bangkok Biking (ABC)
Toeristen, zakenmensen maar ook Nederlandse vliegtuigpiloten melden zich aan voor deelname aan de 'Bangkok Biking Belevenis'. Er is zelfs een club opgericht van mensen die deze bijzondere ervaring delen. De club heet: Amazing Bangkok Biking, kortweg: 'ABC'.
Geïnteresseerden kunnen het best een mailtje sturen naar Co van Kessel himself .

© Robert van Weperen, 4 november 1998.