Daniil Charms

Wacht: portret Charms Daniil Charms' metafysische esthetica (NL)

De Russische absurdist Danniil Charms is vooral bekend van zijn verhalen en gedichten. Veel minder Zie: Charms' lot bekend is, dat hij een aantal filosofische werken heeft nagelaten. Deze teksten vormen voor mij een rijke bron van onderzoek. Hij legt een wonderlijke verbinding legt tussen het postmoderne "ways of worldmaking" en een realisme dat terugvoert naar Phytagoras. Het gaat Charms om het kennen van de werkelijkheid, het kennen van de zuivere orde. Hij stelt dat de werkelijke wereld te kennen is en wel via de creatie. Meer lezen?

Daniil Kharms' metaphysical aesthetics (Eng)

Daniil Kharms is quite a well-known Russian writer of the absurd. Among the many texts of his collected works, there are some that might be considered as philosophical works. These texts are of discursive and contemplative nature. There is no story not even an anti-story to them, but they seem to contain arguments and definitions even though they cannot be easily understood. The problem is the texts are not accurately logical. Kharms himself says his thinking is "not logical but fluid".

Some of these texts are concerned with the way reality can be known. Kharms claims the real world can be known as it is. This is possible by means of creating nonsense. Kharms' metaphysical aesthetics is the subject I would like to discuss. I think this is interesting because it enlightens the meaning of many works of Kharms. Moreover, it seems to me a very fruitful subject in contemporary philosophy, because Kharms makes an odd connection between post-modern thinking and an old-fashioned realism that seems to go back to Pythagoras. It might show a way to free the object from its suppression by the subject. Read more?

Charms op het net/ more sites

http://www.kulichki.com/~yegor/kharms/engl.html

http://www.geocities.com/Athens/8926/Kharms/index.html

http://www.kw.nl/~gerard/charms/index1.html

http://www.sevaj.dk/kharms/kharmseng.htm

http://oldpoetry.com/authors/Daniil%20Ivanovich%20Kharms

http://www.absurdist.cc/kharms.cf

http://www.kultprom.org

Door André Schreuders uitgesproken op 8 mei 2000 op de Jagiellonski Universiteit in Krakow

Ik wil u laten kennismaken met Daniil Charms en dan vooral met zijn metafysische esthetica.

Daniil Charms is vooral bekend als Russisch absurdistisch schrijver. Hij leefde van 1905 tot 1942, en woonde vrijwel zijn hele leven in St-Petersburg/Leningrad. Tijdens zijn leven publiceerde hij niets, behalve enkele verhalen voor kinderen. In 1927 richtte hij met een aantal schrijvers, schilders en musici de avant-gardistische groep Oberioe (vereniging voor reële kunst) op, die in 1930 verboden werd. Deze groep staat in de traditie van de Russische avant-garde van de dichters Chlebnikov en Tufanov en de schilder Malevitsj, met wie Charms nauw contact onderhield.

Met zijn ultrakorte, paradoxale verhalen, zijn dada-achtige gedichten en groteske toneelteksten werd Charms de belangrijkste vertegenwoordiger van het Russische absurdisme. Om even te proeven wil ik u één van zijn verhaaltjes voorlezen.

Er was eens een roodharige man die geen ogen en geen oren had. Hij had ook geen haren, zodat men hem maar bij wijze van spreken roodharig noemde.

Hij had zelfs geen armen en benen. Hij had ook geen buik, hij had ook geen rug, hij had geen ruggegraat, hij had helemaal geen ingewanden. Hij had niets! Zodat het niet uit te maken is over wie het gaat.

Wat gelijk opvalt is dat het erg kort is. De beschrijving voert ons naar het absurde. Een roodharige man die niet bestaat. Door zijn absurditeit is het grappig. Maar ondanks dat blijft er een gevoel over dat er meer aan de hand is. Het jeukt. Ik had over bijna elk willekeurig ander verhaaltje van Charms hetzelfde kunnen zeggen. Steeds zijn het grappige vertelsels die qua vorm een normaal verhaal lijken te geven, maar qua inhoud tot een absurditeit leiden.

De vraag is of er inderdaad meer aan de hand is, en zo ja, hoe de absurditeit begrepen moet worden. Is het, zoals bij Camus, om de zinloosheid van het bestaan zichtbaar te maken? Of heeft Charms een eigen thematiek?

Het is deze jeuk, het gevoel dat er meer speelt, die mij al een aantal jaren trekt aan Charms. Ik poog op te sporen wat de betekenis is van zijn verhalen en hoe zijn wereld eruit ziet. En ik doe dit niet door interpretaie van zijn verhalen, maar door bestudering van Charms eigen filosofische beschouwingen. Tussen de vele teksten uit zijn, inmiddels uitgegegeven, verzameld werk, bevindt zich een aantal die je als filosofisch zou kunnen betitelen.

Deze filosofische teksten van Charms gaan over zeer verschillende onderwerpen. Zo zijn er teksten over cijfers, bijvoorbeeld over de nul of over de één. Een tweede groep teksten gaat over tijd, ruimte en het bestaan.Deze teksten lijken vooral te verwijzen naar Pythagoras of de gnostiek.

Het onderwerp dat ik wil bespreken is Charms metafysische esthetica. Dit onderwerp is interessant, omdat het een licht werpt op de betekenis van Charms hele oeuvre, op de zin van het absurde. Bovendien lijkt me dit een zeer vruchtbaar onderdeel voor het hedendaagse denken. Hij maakt hierin namelijk een wonderlijke verbinding tussen het postmoderne "ways of worldmaking" en een realisme dat terugvoert naar Phytagoras. Het gaat Charms om het kennen van de werkelijkheid, het kennen van de zuivere orde. Hij stelt dat de werkelijke wereld te kennen is en wel via de creatie.

De term metafysische esthetica is niet van Charms, maar drukt mijns inziens wel het beste uit wat Charms bedoelt. De problematiek waar het om draait komt helder naar voren in enkele dagboeknotities en brieven en in het manifest van Oberioe, zijn kunstenaarsgroep. Uit deze teksten blijkt dat Charms denken opgespannen is in de driehoek: kennen van de werkelijkheid, creatie, wonder/onzin. Deze drie begrippen lijken op gespannen voet met elkaar te staan, maar straks zal blijken dat ze in Charms esthetica een eenheid vormen.

In een brief aan Claudia Poegatjova uit 1933 stelt hij: "Ik ben de schepper van een wereld, en dat is wel het allerbelangrijkste in mij". Daarmee lijkt Charms een Nietzschiaan of een postmodernist. Maar even verder maakt hij duidelijk dat het niet gaat om de schepping van om het even wat, maar dat in wat hij schept dezelfde orde aanwezig dient te zijn als in de wereld. Hij zegt: "Wanneer ik gedichten schrijf, dan is voor mij niet de idee het allerbelangrijkste, niet de inhoud en niet de vorm, en evenmin het vage begrip `kwaliteit', maar iets dat nog veel vager en nog onbegrijpelijker is voor een rationele geest, (...), en dat is de zuiverheid van de orde." Met andere woorden, de creatie werpt een licht op de werkelijke wereld. Charms onderscheidt zijn literatuur van de krantenwerkelijkheid. Die is voor hem "hulpeloos en bedroevend" omdat het om een bedachte en niet om een geschapen wereld gaat. De creatie is dus niet zomaar een bedenksel, maar moet overeenstemmen met de zuivere orde. De zuivere orde lijkt overigens rechtstreeks terug te verwijzen naar de harmonieleer van Pythagoras.

De woorden uit het manifest van Oberioe uit 1928 sluiten aan bij de gedachten uit deze brief. Hierin wordt gesteld dat de oberioeten niet alleen scheppers zijn van een nieuwe taal zijn, maar ook grondleggers van een nieuwe perceptie van het leven. Anders dan hun avantgardistische voorgangers gaat het de oberioeten niet om de vernietiging van voorwerpen en de oude taal en de creatie van een kunstmatige taal. Zij willen met hun creaties juist de betekenissen van woorden en voorwerpen verdiepen en verbreden. Ze willen het voorwerp leren kennen door het te ontdoen van literaire en alledaagse betekenissen. Met andere woorden door het voorwerp uit de context, de vastgeroeste betekenissen, te bevrijden wordt haar werkelijke aard kenbaar. Charms ontpopt zich als een kunstenaar voor wie esthetica is wat het traditioneel was: het kennen van de dingen. Hij stelt dat de voorwerpen gekend kunnen worden en keert zich daarmee af van bijvoorbeeld Kant voor wie het Ding an Sich onkenbaar is.

De derde pool van de metafysische esthetica is het wonder en het absurde. Charms hecht hier groot belang aan zoals enkele citaten uit zijn dagboek laten zien. "Interessant is alleen het wonder, als een inbreuk op de fysische structuur van de wereld" en "Het enige wat me interesseert is 'onzin', alleen datgene wat geen enkele praktisch zin heeft. Het leven interesseert me alleen in zijn ongerijmde verschijningsvorm."

De interesse voor het wonder lijkt in eerste instantie haaks te staan op een sterke waardering voor de eigen scheppingskracht. Het wonder is immers iets wat je overkomt. En het absurde lijkt juist weg te voeren van kennis van de werkelijke wereld. Hoe kunnen we uit deze ogenschijnlijke tegenstellingen ontsnappen? Of moeten we de paradox laten bestaan?

Hierna zal blijken dat er geen sprake is van een tegenstelling, maar dat juist het wonder en het absurde meer licht werpen op de werkelijkheid. Daartoe is het nodig Charms esthetisch procédé te volgen.

Het esthetisch procédé is beschreven in een aantal teksten van in totaal zo'n 20 pagina's die tezamen zijn opgenomen in één schrift. Ze zijn beschreven aan het begin van zijn schrijvende leven, tussen 1929 en 1931. In de tekst "Meting der dingen" maakt hij in dialoogvorm duidelijk dat zijn methode om de dingen te meten superieur is aan die van de wetenschap. De wetenschap versnijdt de voorwerpen, vernietigt ze met de meting. Ook de ouderwetse meeteenheden krijgen er van langs omdat ze een schijnwerkelijkheid opleveren, vooroordelen waaraan de boer hardnekkig blijft vasthouden. De meetmethode, ofwel het esthetisch procédé, van Charms komt het scherpst naar voren in de tekst "Objecten en figuren ontdekt door DI Charms". Kortweg komt dit procédé neer op de vernietiging van alle vaste betekenissen en logische verbanden. Op die manier worden de objecten vrijgemaakt en daardoor beter waarneembaar. Ik zal hierna de verschillende stappen uit dit procédé tonen.

Charms stelt dat de betekenis van elk voorwerp veelvoudig is. Hij onderscheidt vijf betekenissen: 1. descriptieve betekenis, 2. doelbetekenis, 3. emotionele betekenis, 4. esthetische betekenis, 5. zuivere betekenis.

De eerste vier betekenissen zijn de functionele betekenissen. Zij worden bepaald door de relatie van een mens met dat voorwerp. De vijfde betekenis is niet van de mens afhankelijk. Zij wordt louter bepaald door het bestaan van het voorwerp zelf. Charms drukt het nog sterker uit als hij stelt dat ze slechts bestaat buiten de mens. In Kantiaanse termen is dit het Ding an Sich. Charms omschrijft de vijfde betekenis ook wel als de "vrije wil van het voorwerp". Deze omschrijving doet denken aan Schopenhauer. Ik kom hier later op terug.

Vervolgens onderscheidt Charms het concrete systeem van het systeem van begrippen. Een "kast" bestaat als voorwerp en als begrip. Het systeem van begrippen bestaat alleen in ons bewustzijn. Een voorwerp, bijvoorbeeld een kast, heeft in het bewustzijn vier functionele betekenissen en een betekenis als woord.

Charms laat zien dat de concrete "kast" en het begrip "kast" allebei een eigen vijfde betekenis hebben. Het lijkt erop dat de eerste vier betekenissen worden gedeeld. In het concrete systeem is de vijfde betekenis de vrije wil van het voorwerp. In het systeem van begrippen is zij de vrije wil van het woord.

Het zichtbaar maken van de vijfde betekenis valt vervolgens samen met de bevrijding van de vrije wil van het woord en het voorwerp. Dit gebeurt door van een reeks willekeurige voorwerpen de verbinding van functionele betekenissen te vernietigen. De zuivere betekenissen van deze voorwerpen blijven verbonden. Zo'n reeks kunnen we volgens Charms zien als een nieuw ontstaan synthetisch voorwerp.

Tenslotte zal hij zo'n reeks, zo'n synthetisch voorwerp, overbrengen naar een ander systeem. Daarmee wordt ze uit menselijk oogpunt zinloos. Hier zien we dus het voorwerp, of de reeks van voorwerpen die uit de context zijn gehaald. Het zal duidelijk zijn dat zo'n reeks licht kan werpen op de zuivere betekenis van de voorwerpen. De andere betekenissen zijn immers vernietigd.

Aan zo'n nieuw absurd systeem kunnen we volgens Charms drie betekenissen toekennen: een descriptieve, een esthetische en een zuivere. Daarmee wordt voor Charms het zinloze een nieuw gecreëerd systeem met een esthetische betekenis. Het wordt een kunstwerk dat licht werpt op de vijfde betekenis, de zuivere betekenis van de voorwerpen.

Het procédé dat Charms uiteenzet is voor hem geen woordspelletje. Zijn voorkeur voor het absurde is een zaak van leven en dood. Het aanschouwen van de zuivere betekenis is niet een eenvoudig kunstje. Het is een gevaarlijke onderneming die volledig kan mislukken.

Met het vernietigen van betekenissen, vernietigt de mens ook zijn eigen betekenissen. Charms maakt dat op een aantal plekken duidelijk. In de lastig te doorgronden tekst "De Sabel" is er een aantal keren sprake van ten ondergaan, het onderspit delven tegen de vrijgemaakte woorden. De tekst gaat onder meer over hoe wij kunnen voorkomen te onder te gaan tegenover de "vrije verzen". Charms brengt hier de pen naar voren als zijn sabel om de strijd met de woorden en dus de objecten te winnen.

Andere teksten zijn minder optimistisch en geven geen oplossing. In "objecten en figuren..." geeft Charms aan dat met de vernietiging van betekenissen de waarnemer zelf tot object kan worden. En in de tekst Wijreld (samentrekking van wij en wereld) valt de hoofdpersoon uit elkaar op het moment dat hij de wereld in haar wezen aanschouwt. Het lijken allemaal waarschuwingen te zijn, dat we, omringd door absurditeit, onze individualiteit kunnen verliezen. Doordringen tot de werkelijkheid is misschien wel een genialiteit die dicht bij gekte staat.

In Charms verhalen zien we deze verdwijning regelmatig terugkeren. Zoals bij de man met het rode haar uit "Het blauwe schrift no.10." Ook in andere verhalen verdwijnen er mensen, of ze vallen uiteen in balletjes.

Ik hoop dat uit het voorgaande duidelijk is geworden dat het absurde bij Charms niet zinloos is, maar juist zeer betekenisvol. Het werpt een licht op de zuivere betekenis van de werkelijkheid, op het Ding an Sich zou kan zeggen. De tekst waar ik mijn voordracht mee begon "Het blauwe schrift nr. 10" kan daarmee ook verhelderd worden. Als we vernemen dat in Charms aantekeningen in de marge bij de tekst gekrabbeld staat "Tegen Kant" gaat het pas echt jeuken. Waar doelt Charms op? Het zou een kritiek op het dogma van de causaliteit kunnen zijn. Maar meer voor de hand liggend gaat deze tekst juist over het Ding an Sich. We nemen een ding en pellen alle eigenschappen eraf. Alle verschijningen van het voorwerp worden vernietigd. Voor Kant is er in dat geval ook geen voorwerp meer. Voor Charms wel, zoals we reeds zagen. Omdat het in het verhaaltje niet om een voorwerp gaat, maar om een mens, krijgt de tekst nog een zwaardere lading. Met het afpellen van de eigenschappen en betekenissen die die mens kan hebben komt zijn vijfde betekenis, zijn essentie, vrij. Juist op dat moment dat die vijfde betekenis vrij komt, stelt Charms in de slotzin: "laten we het er niet meer over hebben". Nu begrijpen we wat er jeukt. Hier zien we een glimp van de ethische of politieke dimensie die Charms werk ontegenzeggelijk heeft. In het licht van de terreur van Stalin uit de jaren '30 en het verzwegen lot van de vele verdwenen burgers, blijkt dat wat als jeuk begon langzaam maar zeker zeer pijnlijk en bitter te worden.

Ik heb hiervoor vooral duidelijk pogen te maken wat de betekenis is van het absurde bij Charms. Ik ben echter nog nauwelijks ingegaan op mogelijke verbindingen met andere denkers. Aan het slot van deze voordracht wil ik nog een paar richtingen noemen, waarin verder onderzoek me vruchtbaar lijkt.

Charms denken sluit aan bij het denken van allerlei hedendaagse denkers als Deleuze, Lyotard, maar ook Wittgenstein. Overeenkomstig met hun denken is bijvoorbeeld de poging een vaak gevoeld tekort schieten van ratinoneel-logisch denken te benoemen. Het uitdiepen van Charms denken in relatie tot de postmodernen kan een scherper beeld van Charms opleveren. Maar mogelijk is het ook vruchtbaar voor het postmoderne denken, omdat Charms de verbinding legt met het antieke denken van Pythagoras. Het blootleggen van de pythagoreïsche wortels in Charms denken kan daarvoor waardevol zijn, zoals de getallenleer, het uiteenvallen in balletjes en de zuivere orde.

Ook interessant lijkt het me Charms' denken met de geschriften van Kant en vooral Schopenhauer te confronteren. Net als bij Schopenhauer is voor Charms het Ding an Sich te kennen. Schopenhauer gebruikt daarvoor net als Charms het woord wil. Waar voor Schopenhauer de wil alleen van binnenuit te kennen is, via onze eigen wil, lijkt voor Charms de vijfde betekenis van buitenaf kenbaar. Er zijn meer overeenkomsten met Schopenhauer. Beiden zien de wereld niet als logisch, noch onlogisch, maar alogisch. Kunst is voor beiden de beschouwing der dingen, onafhankelijk van de causaliteit en onafhankelijk van de wil. En Schopenhauers omschrijving van genialiteit als volkomen objectiviteit, als het vermogen zuiver beschouwend te zijn, kan de problematiek van de ondergang van de waarnemer Charms verhelderen.

Ten slotte ligt het natuurlijk zeer voor de hand Charms in zijn directe context te zien, namelijk van de Russische avant-gardekunst en de Russische filosofie. De link met Maljevitsj is al door enkelen beschouwd (Jaccard, Levin). Maar nog onbelicht is hoe Charms past in de Russische filosofie. Uit een filosofisch woordenboek haalde ik onder meer de volgende kenmerken van de Russische filosofie:

2. mystiek empirisme: de mens kan een openbaring beleven van de innerlijkheid van alle realiteit.

Deze elementen zijn duidelijk bij Charms terug te vinden. Het lijkt me daarom zinvol en vruchtbaar ook deze wortel van Charms denken bloot te leggen. Pas dan kan duidelijk worden of Charms een losstaande vertolker is van een bijzondere denkwijze, of een bijzondere vertolker binnen een bredere traditie.

Ik hoop dat ik met mijn uiteenzetting licht heb geworpen op de metafysische esthetica van Charms. Bovendien hoop ik dat wat van mijn fascinatie heb kunnen overbrengen en dat het daarmee bij u ook een beetje is gaan jeuken.

Top of the Document

Kharms, D.I. (PSS), 'Polnoe sobranie sochinenij' (collected works), Tom 2, Sankt-Peterburg, 1997, pp. 295-315 (1997).

Odinachat utverzjdenie Daniila Ivanovicha Kharmsa (Eleven assertions of D.I. Kharms)

Predmety i figury, otkrytye Daniilom Ivanovichem Kharmsom (Objects and figures, discovered by D. Kharms)

Charms, D.I. (Tj), 'Het blauwe schrift no.10' (Blue Notebook No. 10), in Tsjak, 1993, p.87;

Charms, D.I. (BD), 'Brieven en Dagboeken'(Letters and diary-notes), 1993, p.33-37, 134, 144;

Anemone, A., 'The anti-world of Daniil Kharms: On the significance of the absurd'; in: Cornwell e.a. Daniil Kharms and the poetics of the absurd, 1991, pp 71-93;

Druskin, I., 'On Daniil Kharms'; in: Cornwell e.a. Daniil Kharms and the poetics of the absurd, 1991, pp 22-31;

Jaccard, J.Ph., 'Daniil Harms et la fin de l'avant-garde russe', Lang, Bern etc., 1991;

Levin, I., 'The fifth meaning of the Motor-Car: Malevich and the Oberiuty', Soviet Union/Union Sovjetique, 5, 2, 1978, 287-300;

Kuypers, K. (red.), 'Elseviers filosofische en psychologische encyclopedie', 1952, pp 194-195;

Milner-Gulland, R., 'Beyond the turning-point: an afterword'; in: Cornwell e.a. Daniil Kharms and the poetics of the absurd, 1991, pp 71-93;

Daniil Kharms’s metaphysical aesthetics

Presented by André Schreuders on the 8th of May at the Jagiellonian University of Krakow

I would like to introduce to you Daniil Kharms, in particular his metaphysical aesthetics. His position is of philosophical interest as a way out for one of the main topics of post modern thinking: the problem of (re)presentation as raised by Lyotard, Adorno and others. He gives expression to the part of reality most philosophers can't or won't talk about: nonsense.

Daniil Kharms is quite a well-known Russian writer of the absurd. He was born in 1905, died in 1942 and lived most of his life in Petersburg, at the time known as Leningrad. During his life, he didn't publish anything at all, except for a few stories for children. His writings were hidden by a friend in a suitcase for forty years, and first published in the seventies. In 1927, with some other writers, painters and musicians, he formed the avant-garde group OBERIU (meaning "association for real art"). The group was banned in 1930. They were close to other Russian avant-garde poets like Khlebnikov en Tufanov and also to the painter Malevich, whom Kharms collaborated with (see Jaccard 75-127).

Kharms works consist of short paradoxical stories, absurd poems and grotesque drama-plays. To give you a chance to taste a bit, I would like read you one of his tales.

Blue Notebook No. 10

There was a red-haired man who had no eyes or ears. Neither did he have any hair, so he was called red-haired theoretically.

He couldn't speak, since he didn't have a mouth. Neither did he have a nose. He didn't even have any arms or legs. He had no stomach and he had no back and he had no spine and he had no innards whatsoever. He had nothing at all! Therefore we don't know who we are even talking about.

What is most striking is the extreme shortness of the tale. The description leads us to the absurd. The red-haired man we are talking about seems not to exist. Absurdity makes the story funny. But in spite of that, what remains is a feeling there is something more going on. It tickles. The same goes for his other stories. They are all short funny stories, which have the form of regular tales, but their content leads to absurdity.

The question is: is there really something more going on. And if there is, what sense could this absurdity make. This tickle, this feeling of something more going on in Kharms' tales, has been attracting or you may say disturbing me for a few years now. I try to find out what is the meaning of his tales and what does his world look like. I don't do this through interpreting his stories or poems, but through study of Kharms' own philosophical reflections.

Most interpreters regard to Kharms as to a novelist and poet, who made life in Stalinist times bearable thanks to his clownesk writings. His works are often also seen as "a comment on the grimness of life in all ages" (Gibian, 34). His "philosophical bent" (Druskin, 24) is often regarded to, but hardly ever seriously examined and mostly settled with the judgement that Kharms was a "philosophical poet" (Milner-Gulland, 260). .

Among the many texts of his collected works, there are some that might be considered as philosophical works. These texts are of discursive and contemplative nature. There is no story not even an anti-story to them, but they seem to contain arguments and definitions even though they cannot be easily understood. The problem is the texts are not accurately logical. Kharms himself says his thinking is "not logical but fluid" ("Eleven assertions.." PSS 305)[1].

Milner-Gulland describes his speculative texts as "merely lightweight or whimsical" (Milner-Gulland 259). However, studies of Jaccard and Levin show us that close reading of these texts and placing them in their context is very productive and clears up the meaning of many stories of Kharms. When we accept the "fluidity" as a technical problem of interpretation, it will appear that their content is intelligible an meaningful.

Kharms' metaphysical aesthetics consists of three elements: a. creating, b. knowledge of reality and c. nonsense. The three notions seem uncanny or even contradictory. Let's examine them.

In a letter to his friend Klaudia Pugachova from 1933 he writes: "I am the creator of a world and this is the most important thing in me" (BD 34). In this self-description Kharms seems to be a Nietzschian or a post-modernist. Writing seems to be a way of worldmaking.

A little further in the same letter, he makes it clear that it's not just about creating anything. But in his creation there should be the same order as the one that can be found in the world. He says: "When I am writing poetry, the most important thing to me is not the idea, not the content, not the form, and not the misty conception of 'quality', but something even more misty and incomprehensible to the rationalistic mind, (...) it is the purity of order" (BD 34). The creation is not just any idea or invention, but it should conform to pure order. This means, Kharms believes there is a real world that can be known by means of creation. The question is: how can this creation be pursued?

For Kharms his own way of obtaining knowledge is superior to science. Science, according to Kharms, cuts up the objects and destroys them while measuring (PSS 295-298).

The third element of metaphysical aesthetics is formed by nonsense. In his diary Kharms says: "The only thing that interests me is 'nonsense', only that, which makes no practical sense. Life only interests me in its absurd appearance" (BD 134). His notion of the absurd is closely linked to the phenomenon of the miracle, like Druskin suggests (Druskin 22-23). In Kharms diary we read: "The only interesting thing is the miracle, as a violation upon the physical structure of the world" (BD 144). So both of these notions seem to be the only things Kharms is interested in. Both refer to a rupture of the usual. And both are difficult to grasp in terms of rational thinking

His interest in the miracle seems at first glance to be in opposition to the strong appraisal of the own creative power. A creator makes something whilst a miracle happens to someone. And by reading absurdity we seem to be carried away from gaining knowledge of the real world. How can we escape from this apparent antithesis? Or should the paradox be maintained?

In the next paragraph it becomes clear that there is no opposition. As a matter of fact both the miracle and the absurd enlighten reality. To understand this, it's necessary to pursue Kharms aesthetic process.

The method of measuring, or the aesthetic process, appears for the first time in the OBERIU-manifesto of 1928. The manifesto declares that the Oberiuty like to reveal the object by peeling away "its literary and everyday skin" (OM 195-196). In other words, by liberating the word from its context, its rooted meanings, the true nature of the object becomes intelligible. OBERIU-art "helps to know" the object (OM 196).

The aesthetic process is worked out in some texts, written between 1929 and 1931, which are included in one notebook. Briefly the aesthetic process implies the destruction of all fixed meanings and logical structures. The freed objects will then be more perceptible. I will show the process in a few steps, which are most accurately described in the text "Objects and figures, discovered by D.I. Kharms" (PSS 305-307).

Kharms claims that every object has got five meanings: 1. the graphic (geometric) meaning, 2. the meaning of purpose, 3. the meaning of emotional influence upon man, 4. the meaning of the aesthetic influence upon man, and 5. the quintessential (or pure) meaning.

The first four are working meanings. They are determined by the connection between man and the object. The fifth meaning is defined by the very fact of the existence of the object. This meaning lies beyond the connection between man and the object and serves only the object itself. Kharms puts it even stronger: "the object possesses its fifth, quintessential, meaning only beyond man". In Kantian words it's the "Ding an Sich". Kharms describes the fifth meaning also as "the free will of the object". This description reminds us of Schopenhauer.

Kharms distinguishes the concrete system of objects from the system of ideas. For example a "cupboard" exists as an object, but also as an idea. The system of ideas only exists in our mind. An object, for example that cupboard, has four working meanings in our consciousness and besides that a meaning as a word in our consciousness. In the concrete world it has a fifth meaning as the object itself.

Kharms shows that the concrete "cupboard" and the idea "cupboard" both have their own fifth meaning. The first four meanings seem to be shared. In the concrete system the fifth meaning is the free will of the object. In the system of ideas it is the free will of the word.

By freeing the will of the word and the will of the object the fifth meaning, the essence, becomes perceptible. This happens by the violation of the connection of the working meanings of any series of objects. The connection of the working meanings is destroyed. The connection of their fifth meaning retains. According to Kharms such a series can be seen as a new synthetical object.

Finally he says, "if we transpose this series, such a synthetical object, into a different system we have the verbal series that is NONSENSICAL from the human point of view." Kharms claims that such a series sheds a light on the essential meaning of objects. When the words are taken from the context, and the working meanings are destroyed, the pure meaning of the objects, their essence, becomes clear. This is not a representation of the object, but the object itself is made intelligible. To Kharms the nonsensical is a newly created system with an aesthetic meaning. It is a work of art that sheds a light on the fifth, quintessential or pure meaning of the object.

In "The Sword" he describes the liberation more literary: "Independent objects are no longer connected with the law of the logical series and jump into space, wherever they want, just like we do. Following the objects, also the words of substantive form jump. The substantives cause the existence of the verbs (...) and we here rhyme" (PSS 299)

The process Kharms describes is not a game with words. His preference for the absurd is a matter of life and death. The perceiving of the quintessential meaning is not a simple trick. It's a dangerous enterprise which might fail totally.

By destroying meanings, a man might destroy his own meanings. Kharms shows this various times. For example in the inaccessible text "The Sword" a number of times he speaks of "being defeated by the liberated words". Kharms asks himself how to avoid of being defeated by the "free poems". Kharms puts forward his pen as his sword to win the struggle with the words and so with the objects (PSS 303).

Other texts are less optimistic. They do not give a solution. In "Objects and figures..." Kharms says, that by destroying the meanings, the observer himself might be reduced to an object (PSS 307). And in the text Werld (a neologism, composed of "We" and "World") the leading character falls into pieces just at the moment he perceives the world in its essence (PSS 307-309). It all seem to be warnings, that, surrounded by nonsense, we might lose our selves literally, so lose our individuality. To penetrate reality maybe needs a kind of genius that is close to madness.

The theme of disappearance can also be found in Kharms' tales were we often see people falling apart into little balls, falling out of windows or simply disappear, such as the red-haired man in "Blue Notebook No. 10".

From the previous it has become clear, that for Kharms the absurd is not senseless, but, on the contrary, very meaningful. It sheds a light on the pure quintessential meaning of reality, i.e. on the "Ding an Sich" as Kant would say. By now, the text I started this paper with "Blue Notebook No.10" maybe can be interpreted. When we hear that in Kharms' writings in the margin has been written "Against Kant", then the tickling really starts. What does Kharms mean with this "against Kant"? And what does it say about the meaning of the text? It could be a criticism to the dogma of causality. But more obvious is that it deals with the "Ding an Sich". We take an object and peel off all its qualities. All appearances of the object are being destroyed. To Kant than there is no sign there is an object, there is no more object. To Kharms there is, as we've seen. The red-haired man does exist, otherwise the story didn't start. At the end the red-haired man can't be perceived anymore. By peeling off the qualities and meanings, the fifth meaning, his essence, is freed, and presumably can be seen. Just at the time the fifth meaning is freed, Kharms says in his final sentence: "it's better that we don't say any more about him". So he says let's stop talking about the man, who appears to be lost, but he still is there. Here we catch a glimpse of the ethical or political dimension Kharms writings unquestionably possess. Viewed in the light of the Stalinist terror in Russia in the 30s and the suppressed fate of the many lost citizens, what started as a tickle slowly but surely gets painful and bitter (see also: Anemone, 81).

The conclusion of this inquiry can be that it's not Kharms stories that are absurd, but the world which they describe. Kharms gives expression to the a-logical or nonsensical part of reality, not only in his stories but also in his philosophical reflections.

As a final word I want to say that this analysis is only a first step. For a good understanding of Kharms philosophical works should be compared with that of other philosophers. I'd like to mention a few directions for a promising further study.

1. Kharms thinking links up with the thinking of many post-modern philosophers like Deleuze, Lyotard and Derrida, but also Adorno and Wittgenstein, for example his attempt to find words for the often felt deficiency of rational and logical thinking and the problem of representation.

2. There certainly is a link to the ancient philosophy of Pythagoras. It can be valuable to reveal the Pythagorean roots in the thinking of Kharms, such as the theory of numbers, the pure order and the falling apart into little balls.

3. Another interesting task seems to be the confrontation of Kharms' works with the writings of Kant and especially Schopenhauer. Just like Schopenhauer, Kharms claims the 'Ding an Sich' is intelligible. The comparison with the thinking of these representatives of the mainstream of philosophy might help to understand Kharms' position.

4. Finally it's obvious to look at Kharms in his own historical context, the Russian avant-garde art and Russian Philosophy. The link to Malevich has been studied on already (see Jaccard or Levin). But Kharms relationship to Russian philosophy is still unexposed. In an old philosophical dictionary I found among others the next characteristics of Russian Philosophy:

b. Mystical empirism: Man can experience a revelation of the inwardness of all reality.

These elements seem to be the same as what I have described as metaphysical aesthetics. Therefore to me it seems significant and fruitful to examine this root of Kharms thinking also (Kuypers 195).

To me Kharms is a special thinker and his metaphysical aesthetics gives me tickles to study and think of subjects like art, knowledge, beauty, life and so on. I hope this paper gives you something like that too.

Kharms, D.I. (PSS), 'Polnoe sobranie sochinenij' (collected works), Tom 2, Sankt-Peterburg, 1997, pp. 295-315 (1997).