Augustus 2001
Dit interview stond in de ONE

'Het verdriet over mijn vader wil ik niet voelen'

"Ik wil het niet alleen maar over Jennifer hebben,"zegt Daan als het interview een half uur gevorderd is en hij onophoudelijk over zijn Grote Liefde heeft gesproken. "Mijn manager wordt er helemaal gek van dat ik alleen maar over haar praat in interviews."En inderdaad. Welk onderwerp er ook op tafel komt, vroeg of laat komt het gesprek weer op zijn soulmate. Voor wie het liefdessprookje tussen Daan en actrice Jennifer Hoffman (20) nog niet kent: in de dramaserie Westenwind speelden zij de rollen van Anton Noordermeer en Sam de Graaf. Hoewel ze al lange tijd in elkaar geïnteresseerd waren, gebeurde er heel lang niks. Ook omdat Daan al jaren een vaste vriendin had. Op het moment dat Anton en Sam in de serie een verhouding met elkaar kregen, was er geen houden meer aan. Werkelijkheid en fictie liepen door elkaar heen. Inmiddels, een jaar later, is er volgens Daan niet aan het gevoel veranderd.
"Ik hoef in mijn leven maar twee dingen te doen: acteren en bij Jennifer zijn. Dat is het enige wat telt. Er zitten 24 uur in een dag, maar Jennifer en ik hebben vaak het gevoel dat dat niet genoeg is. Dat het te weinig is om écht van elkaar te kunnen genieten. Voor de opnames van Costa! heb ik een paar weken in Spanje gezeten. Het grootste deel van de tijd is zij bij me geweest. Twee weken hebben we elkaar moeten missen. Het waren de meest vreselijke weken in onze relatie. Ik heb voor een vermogen gebeld. Wat wij hebben, is geen relatie, ik noem het 'vinden van'. We zijn identiek, elkaars wederhelft. Ik ben een jongens-Jennifer, zij is een meisjes-Daan. Ik ben niet in staat haar verdriet te doen. Natuurlijk. Soms hebben we ruzie. De afwas, huishoudelijke dingen. Zo'n ruzie vind ik heerlijk, verbaal boksen met elkaar. Het is een manier om de ander te ontdekken.
Soms, als ik Jen ophaal na een fotoshoot en ze er prachtig uitziet, heb ik het gevoel dat ik haar niet waard ben. Wat moet zo'n slungelige jongen bij zo'n beeldschone vrouw? Dat heeft zij ook. Na Costa! en Westenwind kan ik niet normaal meer de stad in. Een paar weken terug reikte ik een prijs uit bij de TMF Awards. Zes minuten keihard meisjes gegil. Ik kon bijna niks zeggen. Ze juichten harder voor mij dan voor de artiesten die kwamen zingen. Bizar. Als Jen dan het meisje is dat met mij naar huis gaat, dan kan ze ook het gevoel hebben: waarom ik?"

Controlfreak.

Een anoniem leven werd definitief onmogelijk na het succes van Costa!, een Nederlandse feelgood film over het zonnige Spaanse strandleven. Als Daan wil, kan hij iedere dag een winkelcentrum openen. Maar hij wil geen schnabbelkoning worden. Binnenkort gaat hij een pretpark openen omdat hij zin heeft om in de achtbaan te zitten. Dat is het. Ook aanbiedingen om te gaan zingen, slaat hij resoluut af. "Ik ben acteur. Zingen is voor - en dat bedoel ik niet beledigend -  soapies. "Bang om werkloos te zijn, is hij niet. In de vier jaar dat Daan professioneel acteert, is er altijd weer iets op zijn pad gekomen. Ondanks dat sommige regisseurs gemengde gevoelens over hem hebben.

"Ik ben een controlfreak. Op de set kan dat voor regisseurs vervelend zijn. Ik wil alles zelf in de hand houden, ik wil weten wat er om me heen gebeurt. Licht, geluid, beeld, alles. Regisseurs hebben daardoor vaak het gevoel dat ik hen vaak onvoldoende vertrouwen geef. Natuurlijk weet ik dat ik niet alles op een set in de gaten kan houden, dat is onmogelijk. Het is iets dat vanzelf gaat, ik kan de controle niet los laten.
Ik ga ver in het controle willen houden. Zelfs bij het verdriet van mijn zussen en moeder wil ik de touwtjes in handen hebben. Vier jaar geleden is mijn vader overleden. Vlak voordat hij doodging, zei hij tegen mij, als oudste zoon: 'Zorg goed voor de meisjes.' Ik kon niet tegen hun verdriet. Ik probeerde de sfeer vrolijk, harmonieus te houden. Ik heb niet gehuild, niet mijn verdriet laten zien. Heel hard was ik voor mezelf. Alles rond de begrafenis heb ik geregeld. Ik hield de boel draaiende, iedereen kon bij mij terecht. Wanneer ik op dat moment was gaan huilen, zou de begrafenis, het afscheid nemen van mijn vader niet zo zijn gelopen zoals het nu is gegaan. Hij wilde dat het zo zou lopen. Hij zou nooit willen dat wij bij de kappen neer zouden gaan zitten. Nee, het leven moest doorgaan na zijn dood.
Ik denk niet dat ik er ongezond mee ben omgegaan. Mijn moeder heeft veel bewondering voor de manier waarop ik gewerkt heb. Al heeft ze zich in het jaar erna soms wel zorgen gemaakt. Ik was stil en praatte weinig over zijn dood. Ik werkte heel hard, maar zonder veel overtuiging of enthousiasme. Een soort levensmoeheid.
Pas een jaar geleden verloor ik voor het eerst de controle over mijn verdriet, drie jaar na zijn dood. Met Jennifer was ik een week naar Barcelona. Uren heb ik met haar gepraat over hem. En ik kon lachen zonder me daar vervelend over te voelen. 
's Avonds lagen we met zijn tweeën op het strand. Jen zei tegen me dat ik al die tijd voor iedereen heb gezorgd, behalve voor mezelf. Ik heb mezelf drieëneenhalf jaar lang weggecijferd, zei ze. Ik kreeg een brok in mijn keel toen ik me dat realiseerde. Voor het eerst kwam het verdriet. Nu houdt zij het in de gaten. Jennifer weet precies wanneer ze een gevoelige snaar raakt. Als ik wat met mijn vingers trommel of rare woorden zeg, weet zij hoe laat het is. Mijn vader was mijn liefste vriend. De pijn over dat hij dood is, is te zwaar. Dat verdriet wil ik niet voelen, het is te veel."

Meer Anton dan Daan.

"Na de dood van mijn vader ben ik veranderd. Ik ben serieuzer en ambitieuzer geworden. Die ambitie heb ik van mijn vader, hij was een zeer gedreven journalist. Ik ga altijd door. Dat heb ik duidelijk van hem meegekregen: niet zeiken, doorgaan. Een dagje thuis blijven en op bed liggen, zit er niet in. Afgelopen jaar heb ik met 39 graden koorts gedraaid. De laatste acht weken van Westenwind heb ik tachtig uur per week gewerkt. Als ik naar de set reed, draaide ik in de auto een liedje: Push it, push it, push it. Het was niet gezond, ik had zwarte wallen onder mijn ogen. Ik voelde me meer Anton dan Daan.
Ja, ik denk dat het verstandig is om altijd maar door te gaan. Die rust komt nog wel een keer. Mijn oom, de tweelingbroer van mijn vader, zei laatst tegen me:'Je vader heeft zijn hele leven gesprint en jij doet nu precies het zelfde.' Ik heb hem altijd als mijn voorbeeld gezien, ondanks dat ik hem een groot deel van mijn jeugd, tussen mijn vierde en negende jaar, heb moeten missen. Hij was verslaggever voor een actualiteitenprogramma en was negen maanden per jaar van huis. Als hij dan kwam, was mijn moeder vrolijk en verliefd. Zo moet ik later worden, zei ik dan tegen mezelf. Hij had heel veel mensen om zich heen die hem bijzonder en speciaal vonden.
Ik denk dat het belangrijk is in het leven om niet te lang stil te staan. Nadenken en reflecteren kun je ook doen tijdens het sprinten. Je moet door! Je gaat anders toch al snel in ringetjes denken. Mijn vader zei vaak: 'Oké, voor dit onderwerp nemen we tien minuten de tijd en daarna houden we erover op. ' Dan kom je dus meteen tot de essentie van iets, in plaats van dat je er eerst uren over gaat lullen. Veel mensen hebben de neiging om de negatieve kanten van het leven te belichten, om zichzelf een slachtoffer rol aan te meten. Dan wórd je dus ook een slachtoffer. Ik vind het belangrijk dat er harmonie, vrolijkheid is. Niet zwelgen in ongeluk, maar doorgaan met je leven. Mijn vader is dood, dat is een feit. Ik moet dat dragen. Wat schiet ik ermee op als ik daar intens verdrietig over ben?

"Ik ben open, Maar eigenlijk ben ik gesloten. Van buiten zie ik er sterk uit, maar wat er werkelijk in me omgaat, laat ik niet snel zien. Ik praat veel, alleen maar eigenlijk. Met Jennifer zit ik vaak uren aan tafel, dan praat ik alles van mij af. Of als we bij mijn moeder zijn... samen weten zij dan dingen uit mij te krijgen die ik normaal nooit zou vertellen. Ik vind het belangrijk om van de mensen in mijn omgeving bevestiging te krijgen, om te horen dat het goed is wat ik doe. 
Ik sluit niet makkelijk nieuwe vriendschappen. Mijn beste vriend is Fedja van Huêt. Hem ken ik van de toneelschool. Andere goede vrienden heb ik aan mijn middelbare schooltijd in Groningen overgehouden. In vriendschappen zoek ik een diepe verbondenheid, het moet ergens over gaan. Geen gebabbel over het weer of over werk. De mensen in mijn omgeving kennen mij door en door. Soms kom ik nog wel eens iemand tegen bij wie ik het gevoel heb: jij bent leuk. Maar ik ben een stuk kritischer dan vroeger. Als een vriendschap niet soepel liep, dacht ik: het ligt aan mij. Onzin. Als het niet werkt, werkt het niet. Klaar. Door Jen is dat nog sterker geworden. Zij is voor mij de standaard, een referentiepunt. Zoals je goede voetballers vergelijkt met Johan Cruyff, zo is zij mijn maatstaf als het om vriendschappen gaat.

Gefrustreerd. 

"Acteren zie ik als een ambacht. Ik heb een hekel aan de mythe die sommige acteurs eromheen creëren. Van die gast acteurs die op de set komen en dan eerst yogaoefeningen doen. Zorg nou maar dat je je tekst goed kent denk ik dan. Pas als je speelt, kun je laten zien wat je in huis hebt.
Spelen vind ik oprecht leuk, altijd. Zelfs als ik tachtig uur in de week moet werken, ook al is dat eigenlijk te veel. Op de set vergeet ik mijn lichaam. Als we lunch pauze hebben dan baal ik: kunnen we niet nog even door? Wat ik leuk vindt aan het maken van film of televisie is dat het nooit klaar is. Je kunt het altijd nóg beter maken, met techniek en met spel. Soms vloeit alles samen, het licht is goed, geluid, beeld, spel... het kopt allemaal. Fantastisch.
Ik rijd vaak naar huis van de set en dan ben ik gefrustreerd over een scène. Dan denk ik: ik had het zus of zo moeten doen. Een scène kan dagen lang door mijn hoofd spoken, omdat ik ervan overtuigt ben dat de ultieme take bestaat. Ik wil iedere dag spelen. Vroeger zei ik altijd: wanneer iemand mij 's nachts wakker maakt en tegen me zegt: 'Als je nu meegaat, mag je voor de rest van je leven spelen,' dan zeg ik ja. Nu zou ik daar nog steeds ja op zeggen, maar er is één voorwaarde bij gekomen. Ik ga alleen als Jennifer met me mee mag.

Daan Schuurmans kan zich de komende maanden weer lekker uitleven als Anton Noordermeer. Je weet wel, die fucking bad guy. 'Hij is een moordenaar, maar toch heeft ie wel wat'.

Is het leuk om Anton te spelen?

"Het is geweldig om een slechterik te spelen. Niemand hoeft je sympathiek te vinden en je kunt dus overal en nergens tegen aanschoppen. Anton doet dat in Westenwind ook, want hij ligt steeds met z'n oma overhoop. Ergens wel terecht, want zij is een ongelooflijk vervelend mens."

Heeft Anton iets wat jij zou willen hebben?

"Hij heeft een bepaalde eerlijkheid en het maakt hem niet uit wat anderen van hem denken. Dat lijkt me wel wat. Maar verder... Nee. Hij ontziet niets of niemand. Hij is zelfs een moordenaar!"

Jij doet nooit iets slechts?

"Nou...toen ik zestien was, had ik wel drie vriendinnen tegelijk. Een hoofdverkering en twee subverkeringen. Het erge was dat ik op een feest een keer zowel mijn hoofdverkering als één van mijn subverkeringen tegen het lijf liep..."

Oeps.

"Een vriend van me verlulde zich en zo kwam mijn hoofdverkering erachter dat ik nog meer vriendinnen had. Ze werd woest en wilde dat andere meisje te lijf gaan. Het werd nog net geen oorlog! Die onbezonnen tijd is nu wel voorbij hoor. Ik heb al zes jaar een relatie.

Waar ken je haar van?

"Van de middelbare school. Ik viel op Hagar omdat ze verschrikkelijk klein is: ze is maar 1.56 meter! Ze stond op het schoolplein te vertellen dat ze uit de gymles was gegooid. Ze had striemen op haar arm staan!"

Ach gossie.

"Ik kan absoluut niet tegen onrecht. Ik vond het zo vals: een grote gespierde gymleraar tegen een klein meisje! Toen hij les gaf aan een andere groep ben ik naar hem toe gegaan en heb ik hem flink de waarheid gezegd. Zo iets kun je beter niet meer doen zei ik, want ik weet waar je honkbalknuppels liggen. Ik heb haar dus beschermd"

En toen was het aan?

"Nee, eerst heb ik nog wat aangeklooid met andere meisjes. Na drie jaar was het dan eindelijk raak. Haag was op vakantie in Israël en toen begonnen bij mij de alarmbellen te loeien. Sjeezus, ik ben hartstikke verliefd op haar, dacht ik. Toen ze terug was, heb ik gevraagd of ze mijn vriendin wilde worden. En nu zijn we al weer zes jaar samen."

Ben je honderd procent trouw?

"Absoluut. Ik ben totaal niet nieuwsgierig naar andere vrouwen. Doordat ik voor Hagar heel wat snoep heb gekocht, weet ik welke smaken er zijn. Snap je?"

De sleur heeft nog niet toegeslagen?

"Nee we hebben het heel gezellig samen. Ergernissen kennen wij niet."

Heb jij geen vervelende trekjes?

"Ik rook heel veel, ik ben af en toe egoïstisch en ik kan mezelf erg naar beneden halen."

Hoe bedoel je?

"Ik ben soms heel onzeker over mijn prestaties. Zelfs zo erg, dat ik er dingen door verknal. Een beetje twijfel kan geen kwaad, maar soms denk ik dat ik niets waard ben. Dan zeg ik zo vaak tegen mezelf dat ik iets niet kan, dat het ook echt mislukt."

Zou je niet een ander vak kiezen?

"Ik heb voor het acteren gekozen en daar ga ik dan ook helemaal voor. Laats ben ik gevraagd om een tv-programma van dertig afleveringen te presenteren. Daar heb ik nee op gezegd. Ik wil alleen acteren. Ik begrijp die acteurs ook niet die ineens gaan zingen. Wat een flauwekul denk ik dan, je bent toch acteur?"

Jij hebt anders wel bijverdiend met radiospotjes.

"Vijf jaar geleden ja, om geld te verdienen. Zo'n commercial inspreken is ook een vorm van acteren. Niemand ziet je gezicht of je handen, maar in een paar seconden moet je wel een rol neerzetten met je stem. Het was heel leuk om te doen."

Ben je ook onzeker over je uiterlijk?

"Absoluut! Zelfs als ik bij de slager sta, denk ik wel eens, die vent zal me wel een rare gozer vinden."

Hoezo?

"Ik erger me aan mezelf. Meestal als ik die nacht slecht geslapen heb."

Wat is er dan mis met jou?

"Ik ben vrij lang, dat heeft iets slungeligs. En ik heb nauwelijks baardgroei, en een hoge stem."

Enkeltje plastische chirurg dan maar?

"Nee, dank je. Mannen worden alleen maar mooier naar mate ze ouder worden... De tijd is dus mijn plastisch chirurg, ha ha."

Doe je helemaal niets aan je uiterlijk?

"Heel weinig, terwijl ik wel ijdel ben. Dat zit trouwens in de familie."

Voorbeeldje?

"Mijn grootvader was zelfs zo ijdel, dat hij geen 65+ pas wilde. Oma ging dus op stap met een jongere vriend, terwijl hij al lang 74 was.

Denk je dat jij op die leeftijd nog acteert?

"Ik hoop het wel. Het liefst zou ik afscheid willen nemen op het toneel."

Dat je voor een volle zaal neervalt? Getver.

"Ik zie het anders al helemaal voor me: op mijn tachtigste speel ik mijn allerlaatste voorstelling. Na een staande ovatie van vier minuten drink ik rustig een cognacje en hef ik mijn glas naar de hemel. Zo dat was het dan, zeg ik dan. Dat lijkt me een mooi moment."