Planten van Lesbos

Een groot deel van het eiland is in cultuur gebracht maar landschap is kleinschalig en de landbouw en veeteelt zijn er extensief. Voldoende ruimte voor de natuur dus. Overal op het eiland vindt u akkers en olijfboomgaarden vol klaprozen, kamille, korenbloemen, enz. Ook de wegbermen en weidegronden zijn aanzienlijk gevarieerder dan u in Nederland gewend bent. Zo groeit op veel plaatsen het paarse Spiegelklokje, een akkeronkruid dat vroeger in Nederland ook veel voorkwam maar thans heel zeldzaam is geworden. Erg mooi waren de akkers o.a. aan de zuid- en oostzijde van de Kalloni baai. Hier zijn ook gladiolen in de akkers te vinden terwijl langs de rand van het water o.a. veel Gele hoornpapaver groeit.

Op hellingen die niet in cultuur zijn gebracht, vindt u een typische middellandse zee-vegetatie van Cistus-roosjes en kruiden zoals Tijm en Salie. In het beekdal van de Potamia-vallei vindt u de fraai roze bloeiende Oleander.

 

Kievitsbloem (Fritillaria pontica)	Wilde tulp (Tulipa spec)	Gele rhodondendron - Rhodondendron luteum	Oleander - Nerium oleander
Foto's: Sylvia van Leeuwen

 

Het eiland Lesbos wordt tot de mediterrane, altijd groene hardloof zone gerekend. De flora op Lesbos kent een grote variatie. Deze hangt onder meer samen met lokale verschillen in klimaat, bodemgesteldheid, hoogte, afstand tot de zee en expositie ten opzichte van de zon. Er is op het eiland een duidelijke gradiënt in neerslag: het westen is aanmerkelijk droger dan het oosten. Het oostelijke deel van Lesbos is kalkrijk, het westelijke deel kalkarm, terwijl in het middenstuk tussen Kalloni en Militini een gebied met zeer onvruchtbaar gesteente ligt. Wie de wandeling van Agiassos naar de top maakt zal merken dat met het stijgen niet alleen het uitzicht verandert maar ook de plantengroei. Op de top van de berg Olympos groeit een aantal plantensoorten die u in de lagere delen niet zult vinden. Ook de expositie van een helling (zonkant of schaduwkant) en de afstand tot de zee (invloed van zout water) zijn van invloed. Al deze verschillen ziet u direct terug in de vegetatie.

 

In het midden en het oosten zijn grote delen van het landoppervlak bedekt met bossen en olijfboomgaarden. De lagere bossen in het oosten en de bossen in het westen in het oosten bestaan overwegend uit naaldbomen en lijken over het algemeen arm aan soorten. Rond Agiassos komen de tamme kastanjebossen voor met een zeer rijke ondergroei met bijvoorbeeld Pioenrozen, Anemonen en Kievitsbloemen en ook orchideeën zoals Wit bosvogeltje, Provence-orchis, Orchis tridentata en Orchis laxiflora. Een heel andere vegetatie vindt u op de kwelder ten westen van Skala Kalloni. Daar kunt u zoutplanten vinden die ook op de Nederlandse kwelders groeien, zoals Zeekraal en Obione. De lage duintjes zijn zeer kleurrijk door het massaal voorkomen van paarsblauwe spiegelklokjes en witte margrietjes. In het droge westen zijn nauwelijks meer bossen aanwezig, de heuvels zijn hier bedekt met lage, vaak stekelige, struiken.

 

De beste tijd voor plantenliefhebbers is beslist het voorjaar. Vooral tussen half april en begin juni is Lesbos zeer bloemrijk. Het voorjaar gaat er veel sneller dan bij ons, in de tweede helft van mei wordt er al volop gehooid (en daar gaan dan de bloemenvelden...). Ook veel orchideeënsoorten bloeien in april of in de eerste helft van mei. Daarna neemt het aantal bloeiende soorten snel af. In de zomer zijn de meeste bloemen verdord. Hoewel er ook herfstbloeiers zijn (bijv. herfststijlloos en sommige cyclamen), zijn er in het najaar beslist veel minder bloemen dan in het voorjaar.  

Wij hebben geen complete lijst met planten van het eiland, maar onderstaand overzicht biedt u toch een aardige indruk van opvallende soorten die u in het voorjaar kunt tegenkomen. Deze lijst is grotendeels opgesteld door Els Prins, Ad Littel en Lida den Ouden, een aangevuld met waarnemingen van Ruud Wielinga en van onszelf. De soorten op de lijst zijn onverderdeeld in vier hoofdgroepen van de plantensystemantiek: 1. Varens, 2. Naaldbomen en Ephedra, 3. Dicotylen en 4. Monocotylen. Binnen deze hoofdgroepen zijn de families en vervolgens de soorten gerangschikt op alfabet.

Een vrijwel complete checklist van de flora van Lesbos (meer dan 1250 soorten) is gemaakt door Lanche Chilton (2007) en kunt u bestellen bij Marengo Walks. Op onze lijst hieronder staan meer dan 90 soorten die niet op de lijst van Chilton vermeld zijn. Het kan zijn dat het gaat om aanvullingen op zijn lijst, maar ook om foute determinaties of synoniemen. Ruud Wielinga gaf informatie over de verschillende studies die gedaan zijn naar de flora van Lesbos. Ook stelde hij een lijst van de Orchideeën van Lesbos beschikbaar. Er zijn minstens 70 soorten en ondersoorten van het eiland bekend. Het meest soortenrijk is de omgeving van Agiassos en Vatera (naar Biel, B. Journal Eur. Orch., 30-2, p.409, 1998). Allen hartelijk dank voor de toegestuurde informatie, waardoor er nu een veel uitgebreidere plantenlijst op de webiste staat.

Lijst van gevonden soorten hogere planten

Varens

Naaldbomen en Ephedra

Dicotylen

Monocotylen

Endemen

Op Lesbos komen enkele endemische soorten en ondersoorten voor. Dit zijn soorten die als wilde plant alleen op Lesbos voorkomen en nergens anders. Chilton (2007) noemt voor Lesbos de volgende endemen: Alyssum lesbiacum, Alyssum xiphocarpum, Asperula nitida subsp. mytilinica, Festuca pseudosupina en Ophrys bucephila. Soorten met een klein verspreidingsgebied zijn extra kwetsbaar, beschadig deze planten dus niet.

Naar de complete lijst met Orchideeën van Lesbos

_______________________________________________________________________

Ga naar:

• Startpagina
• Introductie
• Overzicht en beschrijving wandelroutes
• Praktische tips voor wandelaars: reistijd, verblijfplaatsen, vervoer op het eiland en bereikbaarheid van de begin- en eindpunten, zwaarte van de wandelingen, wandelboekjes en -kaarten van Lesbos
• Natuur op Lesbos: natuurboeken en soortenlijsten
• Links
• Contact

Last update: 7 december 2008