De Hanen cursus (spreek uit: "Hennen", Hanen op z'n engels dus!)

De Hanen cursus is oorspronkelijk ontwikkeld in Canada (The Hanen program). De naam ontleent de cursus aan de grondlegger ervan.

klik hier om naar de website www.hanen.org te gaan voor meer (engelstalige) info


Ook meer info over de Hanencursus op de website van MEE Amstel en Zaan (voorheen SPD Amstel en Zaan):
klik hier om naar info over de Hanen cursus bij MEE Amstel en Zaan te gaan op de website www.meeaz.nl


Of kijk op de website van Archimedes (van Annemarieke Melman):
klik hier om naar de website van Annemarieke te gaan, specialist in het geven van de Hanencursus


De Hanen cursus is een stap voor stap cursus voor ouders om hun kind te helpen bij het leren communiceren. Vooral bij kinderen met een taalontwikkelingsstoornis is de non-verbale communicatie vaak wel erg goed aanwezig, alleen zien wij het niet altijd of zijn we ons er niet bewust van omdat wij denken, dat onze communicatie vooral gericht is op de spraak. In werkelijkheid maakt spraak slechts zo'n 10% uit van onze communicatie! Zo was dit ook bij Jake, Jake gaf wel vaak non-verbaal zaken aan waarvan wij vaak al dankzij een kleine beweging of geluidje begrepen (of dachten te begrijpen) wat hij bedoelde en hem het 'gevraagde' aangaven, maar soms bedoelde hij echt iets anders. Wat dan weer heel frustrerend was voor hem. Dankzij de Hanen cursus hebben wij geleerd kleine signalen op te pikken en Jake de gelegeheid geven om eerst helemaal duidelijk te maken wat hij wil. Hierbij is één van de belangrijkste aspecten: WACHTEN en daardoor ook veel geduld hebben!

Wat leren ouders op een Hanen cursus?

• Ouders leren hoe ze de ontwikkeling van taal bij hun kind kunnen stimuleren;
• Ze leren hoe ze hun taal aan kunnen passen aan de mogelijkheden van hun kind;
• Ze leren hoe ze bezigheden van alledag kunnen gebruiken voor de communicatie met hun kind


Hoe werkt de Hanen cursus?

De Hanen cursus werd in ons geval gegeven door Pieter (medewerker MEE Amstel en Zaan) en Annemarieke (een ervaren logopediste). Hij bestaat uit een zevental groepsbijeenkomsten welke ondersteund werden met video-opnames. Gesteund door andere ouders werk je aan een betere communicatie tussen jou en je kind. Het is de opzet dat - indien mogelijk - beide ouders de cursus volgen.

Tijdens een viertal huisbezoeken werd een video-opname gemaakt van ons en Jake in gewone huiselijke bezigheden. De video blijkt een goede manier om de interactie tussen ouder(s) en hun kind te bekijken en te bespreken. Ook tijdens de cursus avonden worden de beelden bekeken, zodat je ook leert van de andere ouders.

Hier opnamen door Pieter van Jake met papa in de Cruquius Hoeve.




In de cursus wordt gewerkt met het boek 'praten doe je met z'n tweeën' van Ayala Manolson, ISBN 90/5050-368-3, uitgegeven door NIZWUitgeverij. Dit boek is speciaal geschreven voor ouders; elk thema dat in de cursus wordt behandeld komt overeen met een hoofdstuk uit het boek. Maar daarnaast zijn er veel toevoegingen van de ervarings deskundigen Pieter en Annemarieke. Het vermelde boek is trouwens een boek, wat eigenlijk voor iedere ouder (dus ook ouders van 'normale' kinderen) een aanrader is. Je wordt je bewust gemaakt van 'algemene' communicatie technieken, die eigenlijk ieder mens moet hebben. Alleen zijn ze dan in dit boek toegespitst op het kind.

Even (heel) kort de belangrijkste inhoud: De basis wordt gevormd door principes van de communicatie via de V.A.T. methode. V.A.T. staat voor Volgen, Aanpassen en Toevoegen. Voordat wij al wat tegen een kind kunnen zeggen (Toevoegen, de derde stap dus pas!) moeten we eerst zorgen dat we contact hebben. Dit krijgen we door ons Aan te passen. En hoe doen we dit??? Door te Volgen (=kijken, luisteren en wachten). Het lijkt en klinkt erg simpel. En dat is het ook!
Eigenlijk passen we dit al dagelijks toe, alleen in niet zo stap-voor-stap zoals hierboven weergegeven. Bij kinderen met een ontwikkelingsachterstand is de reactietijd veel groter, dus duurt alles gewoon langer. Als ouder zijnde moet je dus ook meer tijd nemen om jezelf duidelijk te maken. Het allerbelangrijkste is dat je eerst ziet waar je kind mee bezigis (VOLGEN). Je kunt je pas gaan aanpassen aan hem, als je weet wat hem op dat moment boeit. Bij het AANPASSEN is het erg belangrijk oogcontact te krijgen, dus zorg je ervoor, dat je op OOGHOOGTE bent met je kind (al moet je ervoor op de grond liggen), daarmee maak je het een stuk gemakkelijker voor je kind om contact te leggen met je en heb je de eerste drempel al genomen. Nu moet je laten zien, dat je geïnteresseerd bent in hetgeen het kind doet, ga meespelen, ga meekijken en ga vooral het kind nadoen (in geluiden en in motoriek). Zo krijg je een gelijkwaardige situatie waarin 'normale' communicatie mogelijk is. Doordat je kind ziet dat je hem begrijpt, zal hij eerder geneigd zijn jou te imiteren en daardoor laat hij zien dat hij jou begrijpt.Nu zal het kind makkelijker en beter reageren op jouw eigenlijke boodschap! Nu kun je samen DELEN (in het spel wat hij speelt, maar ook in hetgeen jij hem wil leren) en kun je ook BEURTWISSELINGEN hebben, soms mag hij bepalen wat er gebeurt of speelt hij met iets, daarna is het weer onze beurt om iets te doen of zeggen. En zoals gezegd aan het begin, belangrijk aspect hierbij is wachten.......lang en veel wachten!

Deze korte samenvatting van de Hanen-pricipes is een eigen interpretatie van Jake's mama en papa en zal soms niet helemaal juist opgeschreven zijn. We verwijzen juliie daarom graag naar het eerder vermelde boek. We hebben beiden een exemplaar, dus als je er één wilt lenen, laat het ons weten.

Maar in geval van Jake is iedere seconde wachten meer dan de moeite waard geweest. Wij snappen Jake nu vaak beter en hij ons ook! En dat allemaal dankzij een 'paar simpele technieken die je eigenlijk al gebruikt, maar vaak niet bij stil staat!'


Update, april 2006. Inmiddels ligt de Hanencursus ver achter ons. Maar nog steeds maken de pricipes deel uit van onze communicatie met Jake. Ook als we op Jake's schooltje komen, blijken de technieken nog steeds zinvol om contact te krijgen met de andere kinderen. Het heeft ons relatief weinig tijd gekost, maar maakt nu een groot verschil.