1940

1936 1937 09.10.1937 1938 1939 1940 Gedicht Hagespraak Filmbeelden

 

Home Omhoog Program Foto's 1940


22 juni 1940 - 6e Hagespraak ,,Hagespraak der Bevrijding"

 

Hagespraakspeld 1940

,Als wij elkaar ontmoeten..” (integrale tekst uit Voor Volk en Vaderland) - vervolg V

In de vijf jaren die sedert de eerste Hagespraak zijn voorbijgegaan, hebben de nationaal-socialisten elkaar zesmaal in Lunteren ontmoet. De jaren 1936,1937,1938 en 1939 zagen den normalen gang van zaken. De verkiezingsnederlaag en de inwendige ondermijning der Beweging brachten de strijders op een laten Zaterdagmiddag van den 9en October 1937 bijeen. Die bijeenkomst, diep in de herfst, zal door geen der aanwezigen ooit worden vergeten. De omstandigheden waren wel heel erg ongunstig. Het vervoer was beperkt, de tijd kort en voor vele kameraden uit den aard der zaak zeer ongunstig. Maar de duizenden kwamen, omdat de Leider hen riep. Misschien was deze herfst-bijeenkomst wel de beste van alle samenkomsten die ooit op den Goudsberg gehouden zijn. Daar werd, onder den druk der gebeurtenissen de ware beteekenis van dn strijd en van deze ontmoeting meer en beter gevoeld dan op de zon-overgoten geestdriftige Pinkster-Hagespraken!

De Hagespraak van 1940 vond geen doorgang op den traditioneelen dag. De oorlog die door de machthebbers over ons land werd gebracht, beteekende voor de nationaal-socialistische mannen en vrouwen, hoon, terreur, moordbedreigingen en concentratiekampen. Zij waren te zamen, maar anders dan verwacht en gehoopt was: In cellen en in kerkers, in oude gevangenissen of loodsen, in kazernes of op de politiebureaux. Eerst vele weken later, na de bevrijding hebben de leden der N.S.B. weer gezien en gehoord. Het is deze Hagespraak geweest, waarop Mussert, als een bewijs van de erkentelijkheid der Beweging, de groote klok heeft afgestaan aan den schepper van het Duitsche luchtwapen, Hermann Goering, als een symbolische vergoeding, voor het redden van de levens van duizenden opgesloten nationaal-socialisten, en voor de bescherming die het Duitsche luchtwapen elken dag en elken nacht aan de Nederlandsche bevolking verleent tegen luchtpiraten van Churchill. Er zijn er geweest, die deze daad als onjuist, ongewenscht of zelf onkiesch hebben gebrandmerkt. Maar tegenover deze zure aanmerkingen van de reactie, rijst het groote symbool op van de eensgezinde samenwerking, die de lotsverbonden Germaanse volkeren in de toekomst zal verbinden, en die de beste waarborg zal zijn tegen een herhaling van de gebeurtenissen die zich op ieder gebied in de dagen van 10 tot en met 14 Mei 1940 in de lage landen hebben voorgedaan.

In feite is een nationaal-socialistische Hagespraak een interne aangelegenheid van de Beweging. De honderden of duizenden buitenstaanders die mede tot de bezoekers behooren, zijn er als het ware de gasten der Beweging. Want de voornaamste beteekenis heeft de Goudsberg-traditie voor de strijdende nationaal-socialisten, die hier jaren lang bijeen zijn gekomen, om hun Leider trouw te betuigen en van hem nieuwe richtlijnen voor den strijd voor Volk en Vaderland te ontvangen. Dat neemt niet weg, dat elke Hagespraak opnieuw een geweldige propaganda voor de Beweging in zich sluit. De opmarsch van de zingende scharen nationaal-socialisten langs spoor- en straatwegen, over stations en halteplaatsen.