Reageer • Gastenboek • Links

Deze site is gemaakt door Yvonne van Oosterom

update 17-11-2003

De speurtocht naar Christoffel Giel

Christoffel Frederiks Giel verbleef in 1827 en 1829 in Veenhuizen. Dit wisten we vanuit de geboorte-akten van twee kinderen die in deze jaren werden geboren. Waarom en hoe lang hij daar gebleven was, was ons bij de start naar deze speurtocht onbekend.

Onze speurtocht begon in Veenhuizen zelf. En wel in het gevangenismuseum. Veenhuizen was een onderdeel van de Maatschappij der Weldadigheid. De aanwezige naamregisters begonnen pas na 1830. Voor de registers voor die tijd werden we doorverwezen naar het Rijksarchief te Assen. Hier troffen we het bevolkingsregister Veenhuizen. Hieruit leerden we dat Christoffel was ingebracht vanuit de stedelijke regering van Groningen op 25 januari 1826.

In het Rijksarchief Groningen vonden we een register van gedetineerden. Uit dit register bleek dat hij 1 dag in Groningen heeft verbleven op 19 maart 1825. Volgens een medewerker van het Rijksarchief kwam dat voor als een gedetineerde de nacht doorbracht in Groningen omdat de reis niet in 1 dag gemaakt kon worden. Voor deze overnachting ontvang de gemeente dan een vergoeding voor overnachting en voeding. Deze datum sloot echter niet aan op het verblijf in Veenhuizen. In het register stond ook dat hij uit Buitenpost in Friesland kwam. Naast Christoffel kwamen we nog de namen Christoffel / Stoffel (1 persoon) en Rika tegen. Beiden bleken later kinderen te zijn van Johan Frederik, en dus kleinkinderen van Christoffer. Christoffel of ook wel Stoffel werd in in 1879 veroordeeld voor een niet leesbaar misdrijf (waarschijnlijk heeft hij iemand iets ontnomen) en in 1881 voor mishandeling (straf was drie dagen gevangenis en ƒ 8,- geldboete) en . Rika werd in 1888 veroordeeld tot 1 dag gevangenis voor dronkenschap.

In Groningen bleek Christoffel ook voor de komen in het bevolkingsregister. We vonden hem niet direct omdat zijn naam daar stond als Geel. De naam van een kind was in het register wel verbeterd en dat leidde tot het bevolkingsregister te Groningen. Uit dit register is af te lezen dat het is opgemaakt op 1 november 1829. Hun jongste zoon is 21 weken. Vreemd is het verdwijnen van de familie in het volgende register over 1840 - 1850. Kinderen zijn dan wel terug te vinden, maar Christoffel en Anna niet meer. Met veel moeite heb ik uiteindelijk de overlijdensakte kunnen vinden van Anna in 1827. Ze is daar al weduwe, maar het overlijden van Christoffel is nergens meer terug te vinden. Opvallend is het bevolkingsregister van Johan Frederik zijn zoon (en vader van Christoffel en Rika in het register van gedetineerden). Johan Frederik woon als 16 jarige in bij Martinus Speijer en Anna Wittinga en diens kinderen. Johannes is dan zonder beroep. Zijn moeder is dan nog in leven (1839), maar mogelijk is zijn vader daar al overleden. Evenzo opvallend is zijn broer Nicolaas in 1829 in Norg geboren en in 1850 wonende in het armenhuis aan de Wal te Groningen. In mei 1855 vertrekt hij naar Haren om daar 13 maabnden later weer van terug te komen. Kort daarna trouwt hij en neemt zijn schoonmoeder in huis tot haar overlijden in 1862.

Al met al wisten we nog steeds niet waarom Christoffel naar Veenhuizen was geweest. We kwamen op een regenachtige middag op het idee op in het Rijksarchief te Friesland na te zoeken of Christoffel in Franeker of in Buitenpost was veroordeeld tot het verblijf in Veenhuizen. Het dat had succes. In het Nieuw Rechterlijk Archief troffen we aan dat Christoffel in december 1824 te Franeker was veroordeeld tot gevangenisstraf van 14 dagen voor de mishandeling van zijn huisbaas. Andere veroordelingen vanuit Franeker en Buitenpost hebben wij niet gevonden.

Uit als deze informatie hebben we de volgende conclsuie getrokken. Christoffel is in december 1824 veroordeeld tot gevangenisstraf van veertien dagen. In het vonnis is te lezen dat er verzachtende opstandigheiden waren. Deze waren allereerst het ontbreken van blijvend letsel bij het slachtoffer en twee het feit dat gevangenisstraf schade zou toebrengen aan het gezin. Het inkomen viel weg en de ruzie met de huisbaas was ongetwijfeld ontstaan doordat Christoffel zijn huur niet kon betalen. In maart 1825 heeft hij blijkbaar zijn straf uitgezeten in een onbekend huis van correctie en is hiervoor via de stad Groningen gereisd. Na terugkomst van zijn straf kan zijn financiële positie zo zijn geweest dat dit aanleiding was om naar Veenhuizen te gaan.

Zijn verblijf was van korte duur (3,5 jaar) en het gezin vestigde zich in Groningen. Waar Chistoffel is overleden is echter nog steeds een raadsel.

Samenvatting