Er zijn diverse definities voor zelfverdediging beschreven. Als het echt om pure realistische zelfverdediging is de volgende definitie naar mijn mening een van de betere:

"De alles omvattende weerbaarheid; zowel in mentaal als in verbaal en fysiek opzicht. Mentale, verbale en fysieke vaardigheden toepassen, zodat je op assertieve wijze op kunt komen voor jezelf en grenzen kunt stellen aan wat je wel en niet wilt. Met zelfverzekerde houding en uitstraling kenbaar kunnen maken dat je gerespecteerd wilt worden, conflicten weten te hanteren, ongewenste intimiteiten een duidelijke halt kunnen toeroepen en bij bedreiging met erger geweld je adequaat fysiek verdedigen"

Soms worden de termen zelfverdediging en weerbaarheid genoemd als twee  verschillende entiteiten. Zelfverdediging houdt dan het lichamelijk aspect in, weerbaarheid het mentale aspect. Dit onderscheid wordt op deze website  niet gemaakt.  

Als het om realistische zelfverdediging gaat, dan gaat het aanleren van mentale en verbale vaardigheden niet zonder het aanleren van fysieke vaardigheden, ook al zijn fysieke vaardigheden het laatste redmiddel. De redenen hiervoor zijn de volgende: Angst voor lichamelijke geweld geeft zeer veel stress. Het gaat tenslotte om aantasting van je lichaam/leven. De consequenties daarvan zijn niet te overzien, je weet niet wat een agressor met je van plan is als hij of zij op je afkomt. Als het je niet lukt om de situatie met de agressor op (non)verbale manier op te lossen, omdat bijvoorbeeld de agressor gewoonweg niet luistert, wat dan? Hoe banger je bent voor lichamelijk geweld, hoe onzekerder je zal zijn en hoe meer dat zal zijn af te lezen aan je houding, je ogen, gedrag etc. Wanneer je geleerd hebt hoe je je in een agressieve en/of gewelddadige situatie fysiek effectief kunt verdedigen (en dat kan nooit in een 10-lessen durende cursus !), dan versterkt dat je zelfvertrouwen. 
Wat is overigens zelfvertrouwen ?  Zelfvertrouwen-zelfverzekerd-zelfbewustzijn zijn termen die met elkaar samenhangen. Zelfverzekerd = vol zelfvertrouwen, zelfbewust = kennis hebben van jezelf, weten wat je kunt (en niet kunt). De definitie van vertrouwen is: 'kunnen rekenen op'.

 Zelfvertrouwen is het kunnen rekenen op jezelf, op je eigen krachten, op de dingen die je doet, ook bij het nemen van mogelijke hindernissen. In het kader van fysieke zelfverdediging betekent dit dus dat je vertrouwen hebt in je eigen fysieke verdedigingsvaardigheden. Je kunt lichamelijk geweld controleren, waardoor je minder snel in paniek zult raken en weinig onder de indruk zult zijn van agressie en intimidatie. Dit zelfvertrouwen heeft weer invloed op je houding, je ogen, je gedrag etc. Juist door dit (fysieke) zelfvertrouwen zul je je veel beter en makkelijker kunnen concentreren op andere (bv. verbale) vaardigheden. In feite vormt, naar de mening van de auteur, het beheersen van fysieke vaardigheden de basis voor het op een andere dan fysieke manier  oplossen van problemen ofwel: 

"the art of fighting without fighting". 

Bruce Lee / Geoff Thompson

Hoe moet een realistisch zelfverdedigingssysteem werken?

Er zijn een aantal belangrijke punten te noemen die je kunt gebruiken om  te beoordelen of een vechtkunst of -sport voor pure realistische zelfverdediging waarde heeft: 

De eerste beweging: De eerste reactie van de verdediger moet direct verdediging bieden tegen diverse aanvallen van de agressor. De eerste beweging van de verdediger moet een adequate bescherming bieden en tegelijkertijd de mogelijkheden bieden de aanvaller te controleren en/of een tegenaanval te maken.

Dezelfde reacties: Onafhankelijk van wat voor een aanval op je afkomt, of het nu een echte of een valse is (schijnbeweging), dezelfde verdedigingsreactie moet plaats kunnen vinden. Hoe groter het aantal verschillende manieren van verdediging die een vechtmethode biedt, hoe verwarrender en/of slechter getimed de verdediging zal zijn en daardoor minder effectief.

Korte afstand: Hoe korter de afstand is tot de agressor, hoe minder goed je het lichaam van de agressor volledig visueel kunt waarnemen: hoe minder goed je dus ziet waar de armen en benen van de agressor zijn. Hierdoor is het moeillijker om op tijd te verdedigen bij een aanval. Het niet altijd afhankelijk te hoeven zijn van visuele (en auditieve) informatie, maar bijvoorbeeld ook van tactiele (de tastzin van de huid) informatie via de huid is daarom zeer waardevol.

Positie: Bij een aanval van de agressor zorgt de verdediging voor een gunstige positie en daarmee bescherming van de verdediger. Dit klinkt vreemd, maar de verdediging kan de agressor in een ongunstige houding brengen, waardoor de verdediger daardoor beschermd is en zeer gunstig en stabiel staat ten opzicht van de agressor.
Het moet functioneel en legaal zijn: Het verdedigingssysteem moet functioneren binnen de grenzen van het maatschappelijke rechtssysteem. Het moet opties bieden dat duidelijk laat zien wat de rol van de verdediger is. Dit moet ook zichtbaar zijn voor de omstanders, die getuige zijn van een incident. Hiernaast moet je je onder alle omstandigheden kunnen verdedigen, dus het systeem moet compleet functioneel zijn. Daarnaast moet het genoeg mogelijkheden bieden om eerst zonder fysiek geweld een agressieve situatie onder controle (proberen) te krijgen. 

Hoeveelheid te verwerken informatie: Hoe minder informatie we hoeven te verwerken als we ons fysiek moeten verdedigen, hoe sneller we kunnen reageren. Hoe minder we hoeven te kiezen uit een hoeveelheid van verdedigingstechnieken, om zo de beste te kiezen, hoe minder tijd we verliezen om te reageren.  

Agressieve aanval als verdediging: Hoe langer we wachten als we aangevallen worden of als we steeds terugstappen, stellen we ons bloot aan onnodig gevaar. In tegenstelling tot passief afwachten, zal een actieve (aanvallende) verdediging de agressor snel onder controle brengen.

Niet gewelddadig: Regelmatige training zorgt ervoor dat je niet gewelddadig, maar wel effectief problemen oplost, binnen het rechtssysteem en vermijdt je escalatie van controleerbare situaties.

Emoties: Een zelfverdedigingssysteem moet rekening houden met de gevoelens en lichamelijk reacties die de verdediger krijgt als gevolg van de door de agressor opgeroepen situatie.

Continue bescherming: Het kan seconden duren voordat je de agressor onder controle hebt of voordat je kan ontsnappen. De acties die je onderneemt moeten je continu bescherming bieden. Elke beweging die je maakt moet van een veiligheid zijn voorzien om je te beschermen. Er mogen geen 'zwakke gaten' vallen.

Tijd: Tijd is een zeer belangrijke factor in een zelfverdedigingssysteem. Tijd besparen in een situatie waarin fracties van seconden tellen voor het resultaat, betekent zo efficiënt mogelijk werken. 

Leerproces: De nadruk moet liggen op betrouwbare en realistische zelfverdedigingsvaardigheden. Het systeem moet snel zijn en makkelijk te leren. 

Bruikbaarheid: Het systeem dient continu te werken onafhankelijk van leeftijd, geslacht, kracht en voorgaande ervaringen of fysieke conditie.

Wordt vervolgd..

Naar startinfo